آینده توسعه پایدار روستایی ایران در افق 1410

نویسندگان

1 استادیار آینده‌پژوهی، پژوهشکده آینده‌پژوهی، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری آینده پژوهی، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران

3 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

doi
چکیده

بر اساس آمار سال 1395 ایران با داشتن بیش از 62 هزار روستا و 26 درصد جمعیت روستایی، نظام برنامه‌ریزی توسعه 60 ساله دارد. برنامه‌های 5ساله، اصلی‌ترین ابزار نظام برنامه‌ریزی توسعه برای تحقق افق روشن و آرمانی در نواحی روستایی بوده است. پس از تدوین و اجرای بیش از 12 برنامه توسعه، اکنون با اتخاذ رویکردی آینده‌پژوهانه، این سوال مطرح می‌شود که چشم‌انداز توسعه روستایی ایران در افق 1410 چگونه است؟ در این راستا پژوهش به شیوه توصیفی-پیمایشی انجام شده است که بر پایه نظرخواهی از 30 نفر از متخصصان دانشگاهی و موسسه توسعه روستایی ایران استوار و در صدد پاسخ به سوالات پژوهش و ترسیم آینده روستاهای کشور در افق 1410 است. نتایج تحقق نشان داد به طورکلی وضعیت توسعه روستایی در افق 1410 بهتر از وضعیت فعلی پیش‌بینی می‌شود. از نظر متخصصان، در حالی‌که روستاهای شهرهای بزرگ و شهرهای میانی و کوچک در حال حاضر از وضعیت توسعه متعادل برخوردارند، روستاهای شهرهای میانی و کوچک در افق 1410 در مقایسه با روستاهای شهرهای بزرگ به توسعه پایدار قوی نزدیک‌تر خواهند شد. روستاهای مرزی و پراکنده در افق1410 پیشرفت اندکی خواهند داشت و بدترین وضعیت توسعه متعلق به روستاهای پراکنده خواهد بود. مهم‌ترین ابعاد توسعه روستایی: توسعه کارآفرینی، تامین اجتماعی، تحول اندیشه‌ای و توسعه زیرساخت‌های فیزیکی می‌باشند. موثرترین سیاست‌ها و برنامه‌های موجود برای تسریع روند توسعه روستایی به ترتیب: برنامه‌های اشتغال زودبازده و خوداشتغالی، توسعه بازارهای مرزی، توسعه حمل و نقل روستایی، توسعه صادرات غیرنفتی، ورود بخش خصوصی به نواحی روستایی و توسعه ICT می‌باشند.