فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف و زمینه: هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش پیش‌بین کاهش ارتباطات اجتماعی و بازداری پاسخ در افت مهارت‌های تحصیلی دانش‌آموزان دوره متوسطه اول در سال تحصیلی ۱۳۹۹-۱۴۰۰ بود. با توجه به شرایط خاص آموزش در دوران همه‌گیری کرونا و تأثیر آن بر روابط اجتماعی و عملکرد شناختی، شناسایی عوامل موثر بر افت تحصیلی اهمیت دوچندانی یافته است.روش پژوهش: این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دختر و پسر متوسطه اول شهر تهران در سال تحصیلی ۱۳۹۹-۱۴۰۰ بود. نمونه آماری با استفاده از فرمول فیدل و تاپاچینگ (2007) و به روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای خوشه‌ای انتخاب شد که در نهایت ۳۵۰ دانش‌آموز به‌صورت تصادفی انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه مهارت‌های مطالعه و یادگیری کانگاس (2009)، پرسشنامه ارتباطات اجتماعی زبوف (2010) و مقیاس رتبه‌بندی کارکردهای اجرایی بریف (2000) بود که به‌صورت آنلاین در اختیار دانش‌آموزان قرار گرفت. داده‌ها با استفاده از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف (برای بررسی نرمال بودن)، و آزمون‌های رگرسیون ساده و چندگانه به شیوه همزمان تحلیل شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که کاهش ارتباطات اجتماعی به‌طور معناداری افت در مهارت‌های تحصیلی را پیش‌بینی می‌کند. همچنین مؤلفه بازداری پاسخ (از کارکردهای اجرایی) نیز قادر به پیش‌بینی بخشی از واریانس مهارت‌های تحصیلی دانش‌آموزان بود. زیرمؤلفه‌های حافظه فعال، آغازگری و برنامه‌ریزی به‌طور مثبت و معنادار با مهارت‌های تحصیلی مرتبط بودند. در مقابل، مؤلفه‌های انتقال توجه، کنترل هیجانی، سازماندهی اجزاء و نظارت/کنترل پیش‌بینی معناداری برای مهارت‌های تحصیلی ارائه ندادند.بحث و نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌ها، می‌توان نتیجه گرفت که تقویت ارتباطات اجتماعی و برخی مؤلفه‌های کارکردهای اجرایی نظیر بازداری پاسخ و حافظه فعال، می‌تواند به ارتقای مهارت‌های تحصیلی دانش‌آموزان کمک کند. این یافته‌ها می‌توانند در طراحی مداخلات آموزشی و مشاوره‌ای در دوران پساکرونا به‌ویژه برای جبران افت تحصیلی دانش‌آموزان مورد استفاده قرار گیرند.