فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: خشک‌سالی به‌عنوان یکی از بلایای طبیعی، بر جنبه‌های مختلف زندگی بشر اثرهای اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی دارد. یکی از پیامدهای اقتصادی آن، تأثیری است که بر تصمیم‌های ساختار سرمایۀ شرکت‌ها می‌گذارد؛ زیرا ریسک خشک‌سالی، جزء ریسک‌های کلی کسب‌وکار است و به‌دلیل تغییرات چشمگیر در محیط کسب‌وکار، استراتژی‌های متنوعی که مدیران اتخاذ می‌کنند، آیندۀ شرکت را تعیین می‌کند و در نتیجه، روی ارزش آتی شرکت نقش مهمی دارد. هدف پژوهش حاضر، تعیین تأثیر ریسک خشک‌سالی استان‌های مختلف، بر ساختار سرمایۀ شرکت‌ها و سرعت تعدیل ساختار سرمایه و نقش تعدیلگر جریان‌های نقد عملیاتی است. روش: فرضیه‌های این پژوهش با نمونه‌ای مشتمل بر ۱۵۱ شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، طی بازۀ زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۱ و با استفاده از الگوهای رگرسیونی چندمتغیره و داده‌های ترکیبی آزمون شده است. این پژوهش از جنبۀ هدف، کاربردی است و از نظر نحوۀ استنباط فرضیه‌ها، در حوزۀ پژوهش‌های توصیفی ـ هم‌بستگی قرار دارد. در این مطالعه برای اندازه‌گیری خشک‌سالی در استان‌های مختلف ایران، از شاخص استاندارد شده بارش (SPI) استفاده شده است که این شاخص بر اساس داده‌های مرکز ملی خشک‌سالی و مدیریت بحران کشور، به تفکیک استان‌ها ارائه می‌شود. یافته‏ها: یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهد که خشک‌سالی بر ساختار سرمایه و سرعت تعدیل ساختار سرمایه، تأثیر منفی و معناداری دارد. از سوی دیگر، جریان‌های نقد عملیاتی، به‌عنوان متغیر تعدیلی بر تأثیر خشک‌سالی بر ساختار سرمایه شرکت‌ها، تأثیر مثبت و معناداری دارد؛ اما این متغیر تعدیلی، بر شدت تأثیر خشک‌سالی روی سرعت تعدیل ساختار سرمایه تأثیر معناداری ندارد. نتیجه‌گیری: از آنجا که ریسک خشک‌سالی جزء ریسک‌های کلی کسب‌وکار محسوب می‌شود و خشک‌سالی یکی از دلایل اصلی بحران آب و گرم شدن کره زمین است، می‌تواند بر فعالیت شرکت‌ها اثرگذار باشد. بر اساس نظریۀ توازی ایستا، عناصری نظیر هزینه‌های فرصت ناشی از انحراف از ساختار بهینۀ سرمایه و ریسک ورشکستگی مرتبط با آن، در تعیین ساختار سرمایه و سرعت تعدیل ساختار سرمایه با اهمیت هستند. طبق نتایج پژوهش، خشک‌سالی بر ساختار سرمایه و سرعت تعدیل ساختار سرمایه، تأثیر منفی و معنادار دارد. از طرف دیگر، هرچه جریان نقد عملیاتی شرکت‌ها بیشتر باشد، عدم قطعیت جریان‌های نقدی کمتر و نیاز به دریافت وام کمتر می‌شود و تأثیر منفی خشک‌سالی بر ساختار سرمایه در شرایط جریان‌های نقدی عملیاتی بالاتر، کاهش می‌یابد؛ بنابراین تأثیر خشک‌سالی بر ساختار سرمایه را کاهش می‌دهد. بر اساس یافته‌ها، جریان‌های نقد عملیاتی، تأثیر منفی خشک‌سالی بر سرعت تعدیل ساختار سرمایه را تعدیل نمی‌کند که این امر می‌تواند از احتیاط و محافظه‌کاری شرکت‌ها، در کاهش وام و تعدیل ساختار سرمایه به‌سمت اهرم هدف نشئت گرفته باشد. همچنین مدیران از تداوم افزایش جریان‌های نقد عملیاتی در سال‌های آتی تردید دارند، به همین دلایل سرعت تعدیل ساختار سرمایه را با روند کُندتری روبه‌رو می‌کند.