فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: پژوهش حاضر تأثیر ابعاد مکعب تقلب شامل انگیزه‌های تقلب، فرصت تقلب، توجیه‌سازی تقلب و قابلیت‌های مدیران برای تقلب را بر لحن غیرعادی مدیران در گزارش فعالیت‌های سالانۀ هیئت‌مدیره به مجمع عمومی عادی صاحبان سهام بررسی می‌کند. بر اساس نظریۀ نمایندگی، لحن غیرعادی مدیران ممکن است در راستای انگیزه‌های شخصی مدیران و به قصد مدیریت انتظارات بازار باشد. همچنین بر اساس تئوری‌های رفتاری، لحن غیرعادی مدیران ممکن است به‌واسطۀ ویژگی‌های فردی و رفتاری مدیران باشد. روش: برای اندازه‌گیری انگیزه‌های تقلب، از ۹ متغیر استفاده شده است که عبارت‌اند از: اظهارنظر حسابرس، رشد کارکنان، رشد درآمد، نسبت جاری، نسبت سرمایۀ در گردش، اهرم مالی، افزایش سرمایه، مدیریت سود و فرار مالیاتی. دوگانگی وظیفۀ مدیرعامل و ضعف کنترل داخلی، به‌عنوان متغیرهای فرصت تقلب در نظر گرفته شدند. همچنین، چهار متغیر شامل رقابت در بازار محصول، قیمت‌گذاری انتقالی، اجتناب مالیاتی صنعت وعدم ارتباطات سیاسی، به‌عنوان معیارهای توجیه‌سازی تقلب مد نظر قرار گرفتند. در نهایت، شش متغیر جنسیت مدیرعامل، مدت تصدی، توانایی، نزدیک‌بینی، خودشیفتگی و بیش اعتمادی مدیرعامل، به‌عنوان قابلیت‌های مدیر برای تقلب استفاده شدند. در این پژوهش، داده‌های ۱۴۲ شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار ایران، طی سال‌های۱۳۹۱ تا ۱۴۰۰و در مجموع ۱۴۱۱ گزارش سالیانه بررسی شد. آزمون‌ها به روش رگرسیون چندگانه با در نظر گرفتن اثرهای ثابت سال و صنعت، انجام شد. برای اندازه‌گیری لحن، از فهرست کلمه‌های تخصصی هیئت‌مدیره که بر اساس گزارش‎های فعالیت‌های هیئت‌مدیره ایران تهیه شده (پله و همکاران، ۱۴۰۰) و برای اندازه‌گیری لحن غیرعادی از مدل هانگ و همکاران (۲۰۱۴) استفاده شده است. یافته‌ها: بر اساس نتایج برآورد مدل‌های پژوهش: ۱. تأثیر اظهارنظر حسابرس، رشد درآمد، اهرم مالی، مدیریت سود و فرار مالیاتی به‌عنوان معیارهای انگیزۀ مدیران بر لحن غیرعادی تأیید می‌شود؛ ۲. تأثیر ضعف کنترل داخلی به‌عنوان معیار فرصت تقلب بر لحن غیرعادی تأیید می‌شود؛ ۳. تأثیر مدت تصدی مدیرعامل، توانایی مدیرعامل، خودشیفتگی مدیرعامل و بیش‌اعتمادی مدیرعامل به‌عنوان معیارهای قابلیت‌های فردی بر لحن غیرعادی تأیید می‌شود؛ ۴. تأثیر رقابت در بازار محصول، قیمت‌گذاری انتقالی، اجتناب مالیاتی صنعت و عدم ارتباطات سیاسی، به‌عنوان معیارهای توجیه‌سازی تقلب بر لحن غیرعادی تأیید می‌شود. نتیجه‌گیری: از یافته‌های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که معیارهای تقلب، شامل انگیزه برای تقلب، فرصت برای تقلب، توجیه تقلب و قابلیت‌های فردی، می‌توانند دلایل لحن غیرعادی مدیران باشند؛ زیرا مدیران متقلب برای سرپوش نهادن بر تقلب در گزارش‌های کیفی، لحن بیش از حد مثبتی انتخاب می‌کنند که به لحن غیرعادی منجر می‌شود. مهم‌ترین نوآوری پژوهش حاضر این است که تأثیر چهار بُعد از ابعاد مکعب تقلب شامل انگیزۀ تقلب، فرصت تقلب، توجیه‌سازی تقلب و قابلیت فردی برای تقلب را بر لحن مغرضانه و غیرعادی مدیران بررسی و ادبیات مربوط به تقلب مدیران و همچنین مدیریت لحن را توسعه می‌دهد.