ناتعینگرایی و فاعلیت الهی از منظر دیوید بارتالامیو
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه تهران
2 دانشیار دانشکده الهیات دانشگاه تهران، نویسنده مسؤول
doi
10.22099/jrt.2018.4865چکیده
تحولات علمی معاصر، تصور سادهی ماشینوار از جهانی با قوانین ثابت نیوتنی را آرامآرام با تصوری پیچیدهتر، یعنی باور به وجودِ نوعی عدمِتعینِ تحویلناپذیر جایگزین کرده است. اگر باور به جهانی متعین، نفی محدودیت از خداوند در تعامل با مخلوقات را نیازمند تبیین نموده بود؛ اکنون مسأله از سوی مقابل رخ نموده و تلاش فیلسوفان دین و متکلمان بایستی معطوف به بیان نحوهی فاعلیت و هدفمند عمل کردن خداوند در جهانی شود که علوم تجربی، ضرورت و سنخیت علی را در آن، بهظاهر، بهچالش کشیدهاند. این نوشتار به معرفی و ارزیابی رویکرد دیوید بارتالامیو، بهعنوان فیلسوفی ناتعینگرا، در این موضوع پرداخته و کوشیده است تا به فرض صحت دیدگاه ناتعینگرایانه در علم، از هدفمندی آفرینش و حاکمیت خداوند بر مخلوقات از طریق نفی امکان بینظمیهای ذاتی و نشاندادن تأثیر عللی غیرمادی دفاع کند.
