بررسی چالش‌ها و فرصت‌های آموزش برنامه‌نویسی و هوش‌مصنوعی به کودکان و نوجوانان

نویسندگان

1 گروه رایانه، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 گروه رایانه، دانشگاه عالمه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22034/naes.2025.509239.1665
چکیده

زمینه و هدف:در عصر دیجیتال، آموزش برنامه‌نویسی و هوش‌مصنوعی به کودکان و نوجوانان به یکی از نیازهای اساسی برای توسعه مهارت‌های شناختی، حل مسئله و تفکر محاسباتی تبدیل شده‌است. این پژوهش با هدف بررسی چالش‌ها و فرصت‌های آموزش این مهارت‌ها در سیستم‌های آموزشی انجام شده‌است.روش پژوهش:این پژوهش توصیفی-تحلیلی و به‌روش پیمایشی انجام شده‌است. جامعه آماری شامل ۳۰۰ دانش‌آموز، معلم، والدین و مدیر آموزشی بوده که به‌روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌بندی‌شده انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه استاندارد بود که روایی آن با تأیید متخصصان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ (۰.۸۴) بررسی شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و Python تحلیل گردید.یافته‌ها:نتایج پژوهش نشان داد که چالش‌های اصلی در آموزش برنامه‌نویسی و هوش‌مصنوعی شامل کمبود منابع استاندارد، نبود معلمان متخصص، روش‌های تدریس سنتی و عدم آگاهی والدین است. در مقابل، روش‌های نوین آموزشی نظیر گیمیفیکیشن، یادگیری مبتنی بر پروژه و استفاده از فناوری‌های تعاملی، نقش مؤثری در افزایش انگیزه و درک بهتر دانش‌آموزان از مفاهیم پیچیده دارند. همچنین، استفاده از هوش‌مصنوعی در ارائه بازخوردهای شخصی‌سازی‌شده به بهبود کیفیت یادگیری کمک کرده است.نتیجه‌گیری:این پژوهش بر اهمیت به‌کارگیری روش‌های نوین آموزشی، تربیت معلمان متخصص، توسعه منابع آموزشی مناسب و ادغام فناوری‌های تعاملی در محیط‌های آموزشی تأکید دارد. یافته‌های مطالعه می‌تواند به سیاست‌گذاران آموزشی، معلمان و والدین در بهبود روش‌های تدریس کمک کند. پیشنهاد می‌شود که مدارس از فناوری‌های نوین همچون واقعیت مجازی و هوش‌مصنوعی برای ارتقای سطح یادگیری دانش‌آموزان استفاده‌کنند.