ویژگیهای هیئتمدیره و نقش کلیدی نیروی کار باکیفیت در بهبود کیفیت گزارشکری مالی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
2 دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
3 دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
doi
10.22059/acctgrev.2025.380922.1009001چکیده
هدف: بر اساس تئوری انگیزش و تئوری منابع انسانی، نیروی کار باکیفیت بهطور مسئولانه وظایف خود را انجام میدهند و به پشتوانۀ مزایایی که شرکتها به چنین کارکنانی ارائه میدهند، انگیزههایی برای این رفتار مسئولانه دارند. همچنین نیروی کار باکیفیت، به پشتوانۀ ویژگیهای منحصربهفردی که دارد، به ارتقای کلی کیفیت گزارشهای شرکت از طریق بهبود کنترلهای داخلی، تقویت حاکمیت شرکتی و ارائۀ گزارشهای مالی شفافتر و دقیقتر کمک میکند. پژوهشهای اخیر این موضوع را تأیید و بیان میکنند که کیفیت نیروی کار با کیفیت گزارشگری مالی در ارتباط است و همچنین، اعضای هیئتمدیره میتوانند بهطور غیرمستفیم با انتخاب و استخدام کارکنان با ویژگیهای مطلوب، به بهبود کیفیت نیروی کار کمک کنند. در این راستا، هدف این پژوهش، بررسی اثر میانجی کیفیت نیروی کار در رابطۀ بین ویژگیهای هیئتمدیره و کیفیت گزارشگری مالی است. روش: این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی است و از نظر اجرا و بررسی رابطۀ بین متغیرها، در شاخۀ پژوهشهای توصیفی ـ همبستگی قرار دارد. بر اساس شرایط و محدودیتهای اعمال شده، نمونۀ آماری غربال شده، ۱۰۵ شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، طی سالهای ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۱ بود. دادههای این شرکتها با استفاده از الگوهای رگرسیونی چندمتغیره آزمون شدند. یافتهها: نتایج فرضیههای اول تا سوم نشان داد که از بین ویژگیهای هیئتمدیره استقلال و تنوع جنسیتی، بر کیفیت گزارشگری مالی اثر مثبت و معناداری دارند. برعکس، اثر اندازۀ هیئتمدیره بر کیفیت گزارشگری مالی، منفی و معنادار بود. نتایج فرضیههای چهارم تا ششم نیز گواه آن است که ویژگیهای استقلال، اندازه و تنوع جنسیتی هیئتمدیره، بر کیفیت نیروی کار اثر مثبتی دارند. در نهایت، نتایج فرضیههای هفتم تا نهم نیز بیانگر آن است که اثر میانجی کیفیت نیروی کار در رابطۀ بین ویژگیهای استقلال، اندازه و تنوع جنسیتی هیئتمدیره و کیفیت گزارشگری مالی، تأیید شده است؛ با این تفاوت که کیفیت نیروی کار در رابطۀ بین ویژگی اندازۀ هیئتمدیره و کیفیت گزارشگری مالی، اثر میانجی کامل دارد. در مقابل، کیفیت نیروی کار در رابطۀ بین ویژگیهای استقلال و تنوع جنسیتی هیئتمدیره و کیفیت گزارشگری مالی، اثر میانجیگری جزئی دارد. نتایج پس از انجام آزمونهای استحکام، قوی باقی مانده است. نتیجهگیری: مطابق با یافتههای پژوهش، هرچه ویژگیهای استقلال، اندازه و تنوع جنسیتی هیئتمدیره بیشتر باشد، شرکتها میتوانند نیروی کار باکیفیتی داشته باشند و کیفیت گزارشگری مالی خود را نیز بهبود بخشند. همچنین حضور نیروی کار با کیفیت، میتواند اثرهای منفی ناشی از اندازۀ هیئتمدیره بر کیفیت گزارشگری مالی را از طریق خود کاهش دهد. علاوهبراین، حضور نیروی کار باکیفیت نیز اثرهای مثبتی بر گزارشگری شرکتها داشته است؛ بنابراین نتایج پژوهش حاضر، اثرهای مثبت وجود نیروی کار باکیفیت را برجسته میکند. نتایج پژوهش حاضر میتواند شرکتها را بهسمت بهبود کیفیت نیروی کار سوق دهد و توجه شرکتها را به کارکنان خود بیشتر کند؛ زیرا نتایج این پژوهش نشان داد که نیروی کار باکیفیت موجب بهبود کیفیت گزارشگری مالی خواهد شد؛ بنابراین وجود نیروی کار باکیفیت که هیئتمدیره شرکتها در ورود آنها به شرکت نقش اساسی دارند، نه تنها موجب شکوفایی شرکتها میشود، بلکه بر کل جامعه نیز از طریق توجه بیشتر به نیروی کار، اثر مثبتی خواهد گذاشت.