تفاوت های ناشی از شکاف نسلی در خانواده های ایرانی : یک پژوهش پدیدارشناسی

نویسندگان

1 گروه مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

2 گروه مشاوره دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی. دانشگاه حضرت معصومه، قم، ایران.

3 گروه مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

doi
چکیده

امروزه جامعه ایران، جامعه‌ای در حال گذار است. از جمله ویژگی‌های جوامع در حال گذار تفاوت‌های نسلی و شکاف نسلی است که چالش‌هایی را برای جامعه و خانواده به همراه می‌آورد. هدف از پژوهش حاضر بررسی پدیدارشناسانه نحوه مواجهه والدین با پدیده شکاف نزدیک و شناسایی تفاوت‌هایی نسبی در خانواده‌های ایرانی بوده است. پژوهشگر در این مطالعه با استفاده از روش پدیدارشناسی و از طریق انجام مصاحبه های نیمه‌ساختاریافته با ۱۲ نفر والدین دارای فرزندان 18 تا ۲۴ سال، تجربه زیسته خانواده‌ها را جمع‌آوری کرده است. نتایج به‌دست‌آمده پس از تحلیل ۷ مرحله‌ای مصاحبه‌ها نشان داد: نسل والدین و فرزندان تفاوت‌های بسیاری در ویژگی‌های شخصیتی، تعاملات، تفریحات، مسائل مالی و اقتصادی، ارزش ها و عقاید و مسائل مربوط به ازدواج را تجربه می‌کنند. رفتارهای والدین در مواجهه با شکاف نسلی نیز به دو درون‌مایه اصلی؛ عملکرد مثبت و عملکرد منفی تقسیم شده اند. رفتارهایی از جمله؛ گفتگو، ایجاد تفریحات مشترک، اتخاذ موضع برابر، پذیرش، گشودگی، ایجاد اتحاد خانوادگی و غیره منجر به کاهش شکاف نسلی شده است و رفتارهایی از جمله؛ مقایسه کردن، قهر و قطع ارتباط، پرخاشگری‌های فیزیکی و کلامی، اجبار و غیره بر شکاف نسلی تأثیر منفی دارد. اگر والدین بتوانند از رفتارهای منفی در مواجهه با تفاوت های نسلی دست برداشته و رفتارهای مثبت را جایگزین آنها کنند دو نسل در خانواده می‌توانند در سایه آگاهی و پذیرش تفاوت‌های نسلی، تعاملی سازنده داشته باشد و از چالش‌های ناشی از شکاف نسلی در امان بماند.