آیا درآمد مؤسسه‌های حسابرسی نشانه‌ای از کیفیت کار آن‌هاست؟

نویسندگان

1 استادیار، گروه حسابداری، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 دکتری، گروه حسابداری، دانشکدۀ حسابداری و علوم مالی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 دانشیار، گروه حسابداری، دانشکدۀ حسابداری و علوم مالی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/acctgrev.2022.336150.1008637
چکیده

هدف: نتایج پژوهش‌های پیشین نشان می‌دهد که تاکنون در ایران، معیاری قابل اتکا به‌منظور برآورد کیفیت حسابرسی ارائه نشده است. یافته‌های پیشین نشان داده است که درآمد مؤسسه‌های حسابرسی می‌تواند محرک شایستگی و استقلال و در نتیجه، بهبود کیفیت حسابرسی باشد؛ اما نتایج برخی از پژوهش‌ها، این نظریه را به چالش کشیده‌اند. این پژوهش با هدف آزمون نظریۀ اندازۀ حسابرس، به‌دنبال پاسخ به این سؤال است که آیا درآمد مؤسسه‌های حسابرسی در ایران نشانه‌ای از کیفیت کار آن‌هاست یا خیر.روش: در این پژوهش از اطلاعات شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، طی سال‌های ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۸ استفاده شده است. به‌علاوه کیفیت حسابرسی با استفاده از ۷ معیار سنجیده شده است که این معیارها عبارت‌اند از: نوع گزارش حسابرس، تعداد بندهای شرط و تعداد بندهای شرط غیرتکراری گزارش حسابرسی، خطای حسابرسی، مدیریت اقلام تعهدی، کیفیت اقلام تعهدی و محافظه‌کاری حسابداری.یافته‌ها: حسابرسانی که درآمد بیشتری دارند، به ارائۀ گزارش‌های حسابرسی نامقبول و نگارش بندهای شرط بیشتر و همچنین، بندهای شرط غیرتکراری بیشتر در گزارش، بسیار تمایل دارند؛ اما درآمد مؤسسه‌های حسابرسی با کیفیت اقلام تعهدی، مدیریت سود، خطای حسابرسی و محافظه‌کاری حسابداری، ارتباط معناداری ندارد.نتیجه‌گیری: حسابرسان بادرآمد بالاتر، به ارائۀ گزارش‌های نامقبول و نگارش بندهای شرط بیشتری تمایل دارند؛ اما معیار درآمد حسابرس، شاخص مناسبی برای کیفیت خدمات ارائه شده توسط حسابرسان نیست و درآمد بالا، علامتی برای کیفیت بالای خدمات محسوب نمی‌شود. بدین ترتیب نظریۀ اندازه در ایران تأیید نمی‌شود.