مقایسهی انتقادی آرای ولفگنگ اسمیت و ملاصدرا دربارهی علم به خارج (با تأکید بر ابصار)
نویسندگان
1 دانشگاه اصفهان - دانشکده ادبیات و علوم انسانی - دانشجوی دکتری حکمت متعالیه
2 گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه اصفهان
3 دانشگاه اصفهان
doi
10.22099/jrt.2018.4776چکیده
یکی از مباحث مهم در فلسفه، چگونگی علم به اشیاء خارجی مخصوصاً ادراک بصری است. ولفگنگ اسمیت، ریاضیدان، فیزیکدان،فیلسوف علم و متافیزیکدان آمریکایی همنوا با فیلسوف شهیر اسلامی، شیخ اشراق، پس از سعی در نقد ثنویت دکارتی و اثبات عالم خارج، ادراک بصری را اتحاد و اضافهی نفس با اشیاء خارجی میداند. ملاصدرا نیز با پذیرش عالم خارج در فلسفهی خویش، ضمن نقد نظرات عالمان و فیلسوفان دیگر، معتقد است ادراک بصری با انشاء صورتی مثالی در عالم مثال متصل نفس روی میدهد. نگارنده ضمن تبیین برخی نظرات این دو شخصیت در باب عالم خارج، استدلالهای اسمیت و ملاصدرا برای اثبات عالم خارج را نپذیرفته است.در باب ادراک بصری نیز نقد ملاصدرا بر شیخ اشراق همان نقد نظر اسمیت است.نگارنده ضمن نقد این نقدها، خود به نقد نظر اسمیت و شیخ اشراق پرداخته و نظر ملاصدرا را برفرض پذیرش تجرد نفس و لزوم تجرد معلوم پذیرفته است. در پایان، وجود جهان خارج و لزوم ثنویت میان ذهن و عین اثباتشده است.