اثر بخشی آموزش توان بخشی شناختی رایانه ای بر اجتناب شناختی و سوگیری شناختی دانش آموزان دارای اختلال یادگیری دختر و پسر شهر برازجان
نویسندگان
1 روانشناسی ،دانشکده ادبیات و علوم انسانی ،دانشگاه خلیج فارس بوشهر
2 روانشناسی ،دانشکده ادبیات و علوم انسانی ،دانشگاه خلیج فارس بوشهر
3 روانشناسی ،دانشکده ادبیات و علوم انسانی ،دانشگاه خلیج فارس بوشهر
doi
10.22034/naes.2025.499524.1636چکیده
زمینه و هدف: یادگیری دانش آموزان از جمله مسائلی است که در آموزش اهمیت زیاد دارد و یکی از وظایف مهم نظام تعلیم و تربیت امروز پرورش افراد شایسته، کاردان و متعهد و رشد یافته است، لذا توجه به مسائلی که در کاهش اختلال یادگیری نقش دارند؛ ضرورت دارد. هدف پژوهش حاضر تعیین میزان اثربخشی آموزش توانبخشی شناختی رایانه ای بر اجتناب شناختی، سوگیری شناختی دانش آموزان دارای اختلال یادگیری بود. روش: روش پژوهش حاضر، به صورت آزمایشی و با استفاده از طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود که در آن نمونهای به حجم 30 نفر از دانش آموزان به صورت نمونهگیری در دسترس انتخاب و در دو گروه آزمایشی(15نفر) و گروه کنترل (15 نفر) جایدهی شدند. دادههای مورد نیاز پژوهش با استفاده از پرسشنامهی اجتناب شناختی (سکستون و داگاس، ۲۰۰۴) و سوگیری شناختی (وودی، چامبلس و گلدس، 1997) جمعآوری گردید. برای گروه آزمایش آموزش توان بخشی شناختی رایانه ای ارائه شد ولی به گروه کنترل آموزشی ارائه نشد. دادههای به دست آمده با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر تحلیل شدند. یافتهها: نتایج نشان داد میانگین و انحراف معیار نمرههای گروه آزمایشی و گواه متغیرهای وابسته واپس زنی افکار نگران کننده (98/48=F و 001/0 =P)؛ جانشینی افکار مثبت به جای افکار نگران کننده (03/147=F و 001/0 =P)؛ حواس پرتی (25/114=F و 001/0 =P)؛ افکار نگران کننده (88/101=F و 001/0 =P)؛ تغییر تصاویر ذهنی به افکار کلامی (11/62=F و 001/0=P)؛ اجتناب شناختی(55/224=F و 001/0 =P)؛ سوگیری نسبت به بیرون (88/119=F و 001/0=P)؛ سوگیری نسبت به خود(96/31=F و 001/0 =P) و سوگیری شناختی (92/81=F و 001/0 =P) تفاوت معنی داری را نشان داند.نتیجهگیری: با توجه به اینکه اختلال یادگیری تاثیرات منفی زیادی در امر آموزش ایجاد مینماید رفع این اختلال به ویژه به وسیله آموزش توانبخشی شناختی به روش رایانهای که در این مطالعه رابطه معناداری با کاهش اجتناب و سوگیری شناختی بدست آمده به عنوان یک اولویت آموزشی مطرح میگردد.کلیدواژهها: آموزش توانبخشی شناختی رایانه ای، اجتناب شناختی، سوگیری شناختی.