ارزیابی همبستگی آماری و مکانی بین پارامترهای لرزهخیزی و بیهنجاری بوگه در ایران
نویسندگان
1 استادیار زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه دامغان، ایران
doi
10.30499/ijg.2023.396597.1516چکیده
در این تحقیق، همبستگی آماری و مکانی بین متغیرهای معرف بی هنجاری گرانی بوگه و پارامترهای لرزه خیزی در گستره ایران مورد ارزیابی قرار گرفته است. به این منظور، داده های بی هنجاری بوگه و لرزه خیزی این گستره در بازه زمانی 2021-1975، بررسی شده است. در این راستا، ابتدا ناحیه مورد مطالعه به چهارگوش هایی با ابعاد 5/0 در 5/0 درجه جغرافیایی تقسیم بندی شده و سپس متغیرهای معرف لرزه خیزی و بی هنجاری بوگه برای هر سلول محاسبه شد. با استفاده از نرم افزارهای آماری، ضریب همبستگی پیرسون بین این متغیرها تعیین شده و سپس مورد اعتبارسنجی قرار گرفت. همچنین، نقشه های معرف الگوی توزیع مکانی این متغیرها تهیه شده است. در ادامه، نمودارهای واریوگرام برای هر متغیر ترسیم شده و این نمودارها مورد تحلیل و تفسیر قرار گرفت. با تفسیر نمودارهای واریوگرام، ارتباط و همبستگی مکانی این متغیرها مورد ارزیابی قرار گرفته است. بر اساس یافته های این تحقیق می توان چنین گفت که همبستگی قابل توجه و معنادار مشاهده شده بین متغیر بیشینه تغییرات بی هنجاری بوگه و متغیرهای معرف لرزه خیزی، بخصوص متغیرهای مرتبط با فراوانی رخداد زلزله ها، نشان می دهد تغییرات بی هنجاری گرانی بوگه می تواند از عوامل مؤثر بر رخداد زلزله ها در این گستره به شمار آید. همچنین، می توان چنین نتیجه گیری نمود که نیروهای گرانی و بخصوص نیروهای ناشی از عدم تعادل ایزوستازی، می توانند نقش مهمی در رخداد زلزله های این گستره، ایفا نمایند.