تبیین چارچوب جامعه شناختی تاثیر فناوری های فضای مجازی بر میل خانواده های ایرانی به فرزندآوری

نویسندگان

1 دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام

doi
چکیده

تعریفی واحد و جامعی از خانواده که همه صاحب‌نظران بر آن اجماع داشته باشند وجود ندارد؛ در عین حال قدر متیقن آن است که خانواده کوچکترین واحد اجتماعی محسوب می‌شود. این واحد کوچک در عین حال مستحکم‌ترین واحد اجتماعی نیز هست. استحکام خانواده امروز دستخوش بسیاری از تحولات از جمله تحولات فناورانه است. فضای مجازی بستر شکل‌گیری انبوهی از تغییرات در خانواده شده است. کمتر خانواده‌ای، خاصه در دوران اوج بیماری کرونا، در جهان از تعامل با بستر فضای مجازی جا مانده است. تحقیق حاضر پژوهشی کیفی است که با روش تحلیل گفتمان، به بررسی نسبت میزان میل به فرزندآوری خانواده‌های ایرانی در دوران پساکرونا با فضای مجازی پرداخته است. مبنای اصلی تحلیل در این تحقیق توجه به مسئله «گفتمان» در زمینه خانواده است و تحوّل در گفتمان خانواده درواقع به‌معنای تحوّل در ساختارها، کارکردها و قوانین خانواده است؛ مهم‌ترین گفتمان‌های مورد تاکید در این پژوهش گفتمان «خانواده ایرانی-اسلامی» به‌عنوان گفتمان مبنا، و گفتمان «خانواده غربی» به‌عنوان گفتمان تأثیرگذار بر گفتمان مبناست. نتایج نشان می‌دهد که سه گفتمان خانواده سنتی، خانواده کاربرِ منفعل و خانواده کاربرِ فعال قابل شناسایی هستند