افشای اطلاعات بااهمیت پایداری و عملکرد شرکت : تعدیلگری استراتژی تجاری
نویسندگان
1 دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
2 استادیار، گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
3 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
4 دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
5 دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
doi
10.22059/acctgrev.2024.382288.1009015چکیده
هدف: کمبود منابع و استفاده بهینه از آن، چالش اصلی جهان در قرن حاضر است، این چالش توجه همگان را بهسوی مفهوم پایداری و تأثیرهای آن و بهطور کلی، مفهوم توسعۀ پایدار جلب کرده است. توسعۀ پایدار مستلزم آن است که شرکتها راهبردهایی را پیادهسازی کنند که علاوهبر اهداف و عملکرد اقتصادی، سایر ابعاد توسعۀ پایدار، از جمله زیستمحیطی و اجتماعی را نیز دربرگیرد. همچنین شرکتها بهعنوان یکی از ارکان اصلی جامعه، از تأثیرگذاران مهم روی روند توسعۀ پایدار هستند و بدون همکاری آنها، هیچ اقدامی در مسیر پایداری به سرانجام نخواهد رسید. از آنجایی که انجام فعالیتهای پایداری، مقدمهای برای افشای اطلاعات پایداری، جهت بهرهمند شدن شرکتها از مزایای اجرا و افشای پایداری است، هدف پژوهش حاضر، بررسی افشای اطلاعات بااهمیت پایداری بر عملکرد شرکت با نقش تعدیلگری استراتژی تجاری است. روش: پژوهش حاضر از منظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش، در زمره پژوهشهای توصیفی ـ همبستگی قرار دارد. اطلاعات و مبانی نظری با استفاده از روش کتابخانهای و دادههای مالی نیز با استفاده از روش اسنادکاوی از صورتهای مالی حسابرسیشده و اطلاعات پایداری با روش تحلیل محتوا و عمل مپینگ از گزارشهای هیئتمدیره (یا پایداری) شرکتها جمعآوری شده است. جامعه آماری پژوهش، ۱۰۲ شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، طی سالهای ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۱ است. یافتهها: نتایج پژوهش نشان داد که بین افشای اطلاعات بااهمیت پایداری و عملکرد شرکت، رابطه مثبت معناداری وجود دارد. همچنین، استراتژی تجاری، در رابطۀ بین افشای اطلاعات بااهمیت پایداری و عملکرد شرکت، نقش تعدیلکننده دارد و باعث تقویت این رابطۀ مثبت میشود. نتیجهگیری: هدف مدیر افزایش ثروت سهامداران است، به این منظور برای حداکثر کردن سود تلاش میکند. در این راستا مدیر میتواند علاوهبر سرمایهگذاریهای مالی سنتی، به نوع جدیدی از سرمایهگذاری که سرمایهگذاری در فعالیتهای پایداری نامیده میشود، اقدام کند. به همین دلیل است که سرمایهگذاران با افق بلندمدتتر، شرکتهایی را ترجیح میدهند که از لحاظ محیطی، اجتماعی و حاکمیتی بهتر باشند. در حالی که سرمایهگذاران با افق کوتاهمدت، برعکس آن را ترجیح میدهند. نتایج بهدستآمده نشان داد شرکتهایی که به میزان بیشتری به افشای اطلاعات بااهمیت پایداری اقدام کردهاند، عملکرد و ارزش بالاتری نسبت به شرکتهایی دارند که کمتر به افشای این گونه اطلاعات اقدام کردهاند. به عبارت دیگر، شرکت با افشای اطلاعات بااهمیت پایداری، باعث ایجاد و بهبود مزیت رقابتی و در نهایت باعث افزایش ارزش و عملکرد شرکتی میشود. همچنین با توجه به یافتهها، استراتژی تجاری در رابطۀ افشای اطلاعات بااهمیت پایداری و عملکرد شرکت، نقش تعدیلگری دارد. به عبارت دیگر، شرکتها با انتخاب راهبرد تجاری مناسب و سازگار با عملیات خود، تلاش کردهاند تا رابطۀ بین افشای اطلاعات بااهمیت پایداری و عملکرد شرکت را تقویت کنند؛ بنابراین شرکتهایی که اهمیت بیشتری برای افشاهای پایداری قائل شدهاند و افشای این اطلاعات را در اولویت قرار دادهاند، از ارزش و عملکرد بالایی برخوردارند. از سوی دیگر، با توجه به استفاده از الگوی مایلز و اسنو و تقسیمبندی استراتژی تجاری به دو دستۀ تدافعی و تهاجمی، نتایج نشان داد شرکتهایی که استراتژی تجاری تهاجمی را اتخاذ کردهاند، نسبت به شرکتهایی که استراتژی تجاری تدافعی را در پیش گرفتهاند، بیشتر به افشای اطلاعات بااهمیت پایداری اقدام میکنند. پیشنهاد میشود که سرمایهگذاران، بهمنظور ارزیابی عملکرد شرکت، علاوهبر توجه به افشاهای مالی، افشاهای غیرمالی (پایداری) را نیز مد نظر قرار دهند تا سرمایهگذاری بهینه انجام و از اتلاف منابع جلوگیری شود. پژوهش حاضر بینشهای جدیدی را در باب تأثیر افشای اطلاعات بااهمیت پایداری بر عملکرد شرکت با نقش تعدیلگری استراتژی تجاری و اجرای آن در بازارهای نوظهور ارائه میدهد که بهطور گسترده مورد مطالعه قرار نگرفته است.