تأثیر افشای گزارشگری پایداری و مقایسهپذیری اطلاعات حسابداری بر تداوم سود
نویسندگان
1 استادیار، گروه حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.
2 استاد گروه حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.
doi
10.22059/acctgrev.2025.374762.1008939چکیده
هدف: در دنیای امروز، توجه به پایداری و ارائۀ گزارشهای شفاف و قابل مقایسه از عملکرد شرکتها، اهمیتی فزاینده یافته است. از یکسو گزارشگری پایداری، به ارائه اطلاعات مربوط به عملکرد اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی شرکتها میپردازد. این گزارشها بهعنوان ابزار کلیدی برای جلب اعتماد ذینفعان ایفای نقش میکنند. از این رو، تضمین کیفیت و اعتبار اطلاعات مندرج در گزارشهای پایداری، به دغدغهای اساسی برای سازمانها تبدیل شده است. گزارشگری پایداری ضمن اینکه به شرکتها در شناخت ریسکهای پایداری و مدیریت سود کمک میکند، باعث بهبود رتبه شرکتها در سطح بین الملل و افزایش تعاملات بینالمللی میشود. از سوی دیگر، مقایسهپذیری اطلاعات حسابداری، امکان شناسایی و درک تفاوتها و شباهتهای موجود درمجموعه دادههای مالی را برای ذینفعان فراهم میکند و به آنها در اتخاذ تصمیمات آگاهانه کمک شایانی میکند. این دو موضوع، در تداوم سود شرکتها نقشی کلیدی ایفا میکنند. بر اساس آنچه بیان شد، هدف از این مطالعه، ارائۀ شواهد تجربی در خصوص تأثیر افشای گزارشگری پایداری و مقایسهپذیری اطلاعات حسابداری بر تداوم سود در شرکتهای پذیرفته شده در بازار سرمایه ایران است.روش: جامعۀ آماری پژوهش کلیۀ شرکتهای بورسی و فرابورسی پذیرفته شده در بازار سرمایۀ ایران است که پس از اعمال فیلترهای مطرح شده، اطلاعات ۹۶ شرکت بورسی و فرابورسی در ۱۲ صنعت مختلف بهصورت فصلی گردآوری شد. دادههای موردنیاز از صورتهای مالی، یادداشتهای توضیحی همراه صورتهای مالی، گزارش تفسیری و گزارش هیئتمدیره، استخراج شد. برای محاسبۀ متغیرهای پژوهش، دادههای مالی شرکتهای نمونه، بهصورت فصلی و برای دورۀ چهارساله، طی سالهای ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۱ جمعآوری شدند که در مجموع ۱۵۳۶ فصل ـ شرکت بود. شایان ذکر است که نمونۀ آماری انتخابی، تقریباً ۴۰ درصد ارزش کل بازار سرمایه را پوشش داده است. در نهایت فرضیههای پژوهش با استفاده از روش حداقل مربعات تعمیمیافته آزمون شدند.یافتهها: یافتههای پژوهش نشان داد که بین افشای گزارشگری پایداری و تداوم سود، رابطۀ مثبت و معناداری وجود دارد. در واقع فرضیۀ اول پژوهش تأیید شد؛ این در حالی است که بین مقایسهپذیری اطلاعات حسابداری و تداوم سود رابطه معناداری وجود ندارد و فرضیۀ دوم تأیید نمیشود.نتیجهگیری: یافتههای پژوهش نشان میدهد که بین افشای گزارشهای پایداری و تداوم سود شرکتها، ارتباطی مستقیم و معنادار وجود دارد. این بدان معناست شرکتهایی که بهطور شفاف به انتشار گزارشهای پایداری میپردازند، احتمالاً سودآوری پایدارتری را تجربه خواهند کرد. شرکتهایی که به مسائل پایداری اهمیت میدهند، نهتنها به بهبود عملکرد خود کمک میکنند؛ بلکه به ایجاد یک جامعه پایدارتر نیز کمک خواهند کرد. برخلاف افشای گزارشهای پایداری، نتایج پژوهش نشان داده است که بین قابلیت مقایسه اطلاعات حسابداری و تداوم سود، ارتباط معناداری وجود ندارد. این بدان معناست که فقط شباهت صورتهای مالی شرکتها، تضمینی برای تداوم سود آنها نیست و ممکن است تحت تأثیر عواملی قرار گیرند که بهطور مستقیم با تداوم سود مرتبط نیستند.