غایت شناسی افزایش جمعیت از منظر قرآن کریم با تکیه بر نظرات علامه طباطبایی در تفسیر شریف المیزان
نویسندگان
1 استادیار مرکز علم و فناوری بنیادین اسلامی، پژوهشکده کوثر، دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام، تهران، ایران
doi
چکیده
غایتشناسی یکی از مسائل اساسی در هر موضوع است تا حدی که کلیه فعالیتها در راستای هدف ساماندهی میشود. تاکنون کمتر به مقوله جمعیت از منظر غایتشناسانه پرداخته شده و این رویکرد یکی از زوایای مغفولمانده در این حوزه است. یکی از پرسشهای اساسی این است که تأکیدات فراوان بر افزایش جمعیت در نهایت به چه چیز منجر خواهد شد؟ و افزایش جمعیت مطلوب از نظر قرآن کریم چیست؟ در این نوشتار، مراد از جمعیت صرفا مقوله فرزندآوری نیست، لذا در ابتدا نسبت «فرزندآوری»، «جمعیت» و «جامعه» تبیین شده و در ادامه با تأکید بر نظرات علامه طباطبایی در المیزان، غایتشناسی افزایش جمعیت بررسی شده است. از منظر علامه جامعه یک هویت مستقل غیرقابل تقلیل به افراد است. فرزندآوری مقدمه افزایش جمعیت است به شرطی که با یافتن هویت مستقل به جامعه تبدیل شوند. از منظر قرآن و با تدبر در سورههای جمعه، منافقون و حدید، این جامعه زمانی به غایت مطلوب خود دست مییابد که حول ولی خدا هویت خود را بیابد. جامعهی تشکیل یافته حول ولی خدا به دو شرط میتواند غایت ارسال پیامبران یعنی اقامه قسط و عدل را محقق سازد که این دو شرط با تدبر در سوره مبارک حدید بررسی شده است. مخالفان عدالت تلاش میکنند تا چنین جامعه هویت یافتهای حول ولی خدا شکل نگیرد؛ یا با کاهش جمعیت، یا با پراکنده کردن جامعه از حول ولی خدا. در این نوشتار ضمن بررسی غایت افزایش جمعیت، به تبیین توطئه مخالفان تحقق جامعه الهی و راه مقابله با این توطئهها از منظر قرآنپرداخته شده است