جرم انگاری رفتارهای مغایر با افزایش جمعیت و فرزندآوری در قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت

نویسندگان

1 دانشیار، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، رئیس مرکز تحقیقات حقوق، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران.

2 دکتری حقوق جزا و جرم‌شناسی، پژوهشگر مرکز تحقیقات حقوق، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران.

doi
چکیده

افزایش جمعیت و فرزندآوری یکی از موضوعات موردتوجه سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان در هر جامعه‌ای است. امروزه، مقوله جوانی جمعیت تنها به‌عنوان یک موضوع خاص مطرح نیست، بلکه این امر یک مسئله سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، حقوقی و امنیتی گسترده است که در این راستا قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت در سال 1400 مورد تصویب قرارگرفته است. پژوهش حاضر که ازنظر هدف، کاربردی و به‌صورت کیفی قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت را مورد تجزیه‌وتحلیل قرار داده است. یافته‌ها و نتایج پژوهش بیانگر این است که دستیابی به افزایش جمعیت با تدابیر حمایتی؛ پیشگیرانه و کیفری در قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت باسیاست‌های حمایتی و تشویقی، سیاست‌های پیشگیرانه و سیاست‌های کیفری (تنبیهی) همراه بوده است. از سویی نیز برخلاف سایر قوانین، تقدم تدابیر حمایتی و پیشگیرانه در گفتمان سیاست جنایی مقنن 1400 در مقایسه با تدابیر کیفری مشهود است به‌طوری‌که دستیابی به افزایش جمعیت مورد توجه نظام‌های کیفری و تدابیر تشویقی محرومیت‌های رفاهی غیر کیفری قرارگرفته است؛ که این خود چالش‌هایی در تصویب، شمولیت و اجرای قانون به همراه دارد. از سویی نیز گونه شناسی جرم‌انگاری‌ها و ضمانت اجراها درزمینه فرزندآوری و افزایش جمعیت با ممنوعیت‌ها و محدودیت‌های غربال‌گری و تشخیص ناهنجاری‌های جنین همراه است که نشان‌دهنده ایرادها و ابهام‌هایی در جرم‌انگاری‌ها و ضمانت اجراهای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت است.