الگوی روابط علی عملکرد تحصیلی بر اساس انعطاف پذیری شناختی: نقش واسطه ای چالش پذیری تحصیلی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 کارشناسی ارشد مشاوره مدرسه، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22034/naes.2025.507300.1659
چکیده

زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف الگوی روابط علی عملکرد تحصیلی بر اساس انعطاف‌پذیری شناختی با نقش واسطه‌ای چالش‌پذیری تحصیلی انجام شد.روش پژوهش: پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی بوده و در زمره تحقیقات همبستگی است. جامعه آماری (N=21000) شامل کلیه دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم مشغول به تحصیل در مدارس دولتی شهرستان اردبیل در سال 1402 بود. تعداد 170 نفر از این دانش‌آموزان به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب و به‌صورت گروهی در محیط آموزشگاه‌ها به پرسشنامه‌های عملکرد تحصیلی فام و تیلور (1993) ، انعطاف‌پذیری شناختی دنیس و وندروال (2010) و چالش‌پذیری تحصیلی پورتر و همکاران (2011) پاسخ دادند. تحلیل داده‌های به دست آمده از طریق نرم‌افزار‌های Spss25 در سطح توصیفی و Smart Pls4 در سطح استنباطی انجام شد.یافته‌ها: طبق نتایج تحلیل مسیر انعطاف‌پذیری شناختی (001/0>p؛ 18/0=β)، اثر مستقیم و مثبت بر عملکرد تحصیلی و (001/0>p؛ 50/0=β) اثر مستقیم و مثبت بر چالش‌پذیری تحصیلی دارد. همچنین انعطاف‌پذیری شناختی (005/0>p؛ 10/0=β) با نقش میانجی چالش‌پذیری تحصیلی بر عملکرد تحصیلی اثر غیرمستقیم دارد.نتیجه‌گیری: با استناد به نتایج این پژوهش و وجود تاثیرات متقابل میان مفاهیم عملکرد تحصیلی، انعطاف‌پذیری شناختی و چالش‌پذیری تحصیلی، انتظار می‌رود فعالان حیطه آموزشی، مشاوران مدارس و معلمان با استقاده از برگزاری کارگاه‌ها و جلسات آموزشی انعطاف‌پذیری شناختی و چالش‌پذیری تحصیلی را در دانش‌آموزان تقویت کنند که از این طریق عملکرد تحصیلی دانش آموزان را بهبود ببخشند.