فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: گسترش شرکت‌ها مشکلات نظارتی و کنترلی‌ای را به‌دلیل‌عدم حضور دائمی سهام‌داران در شرکت برای آن‌ها فراهم کرده است. وظایف حسابرسان مشخص است؛ اما ممکن است الگوهای فکری آنان در راستای حفظ منافع عموم گام برندارد و به‌دنبال اهداف شخصی خود باشد و مقوله‌ای به‌نام هم‌سویی منافع حسابرس و صاحب‌کار به‌وجود آید. با توجه به فقدان مطالعات کافی در خصوص الگوهای فکری و رقابت در بازار حسابرسی ایران و اهمیتی که حفظ استقلال و حفظ منافع عموم برای محافظت از جامعه در برابر تقلب‌های مالی و کسب اطمینان از انعکاس سلامت مالی توسط گزارش‌های مالی دارد و با در نظر گرفتن این موضوع که حضور نداشتن مؤسسه‌های حسابرسی بین‌المللی می‌تواند هم‌سویی میان صاحب‌کاران و حسابرسان را تشدید کند، هدف اصلی این پژوهش بررسی و تبیین فرامادی‌گرایی بر حفظ منافع عموم، استقلال و هم‌سویی منافع حسابرس و صاحب‌کار است. روش: پژوهش حاضر با توجه به هدف اجرای آن توصیفی و از نوع هم‌بستگی است. جامعۀ آماری پژوهش حاضر، به‌منظور توزیع پرسش‌نامه‌ها، حسابرسان شاغل در مؤسسه‌های حسابرسی خصوصی و سازمان حسابرسی بود. برای گردآوری داده‌های هم‌سویی منافع میان حسابرس و صاحب‌کار، حفظ منافع عموم و استقلال، از پرسش‌نامۀ براینکوا و اسپینوسا پیک (۲۰۱۷) و فرامادی‌گرایی حسابرس، از پرسش‌نامۀ گیاکالون و جورکیز (۲۰۰۴) استفاده شد. داده‌های پژوهش از بین ۳۰۹ پرسش‌نامه تکمیل شده، در سال ۱۴۰۱ به‌دست آمد و برای تحلیل داده‌ها، از روش معادلات ساختاری استفاده شد. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که میان فرامادی‌گرایی و حفظ استقلال و منافع عموم، ارتباط مثبت و میان فرامادی‌گرایی و هم‌سویی منافع بین حسابرس و صاحب‌کار، ارتباط منفی وجود دارد. علاوه‌براین، میان حفظ منافع عموم و هم‌سویی منافع میان حسابرس و صاحب‌کار ارتباطی گزارش نشد و در نهایت، میان حفظ استقلال و هم‌سویی منافع میان حسابرس و صاحب‌کار ارتباط منفی مشاهده شد. نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد که فرامادی‌گرایی بر رفتار اشخاص تأثیر می‌گذارد و حسابرسان فرامادی‌گرا سعی می‌کنند که به‌دنبال منافع شخصی خود نباشند و اقدام‌های غیراخلاقی انجام ندهند. حرفۀ حسابرسی به‌دنبال حفظ منافع اشخاص ثالثی است که بر اظهارنظر حسابرس اتکا می‌کنند؛ بنابراین حسابرسانی که درجۀ بالایی از نگرش فرامادی دارند، اهداف غیرمادی بیشتری را دنبال می‌کنند و هم‌سویی کمتری میان منافع آنان با صاحب‌کار مشاهده می‌شود و در نتیجه، به‌دنبال منفعت شخصی خود، اقدام‌های غیراخلاقی انجام نمی‌دهند و تمایل کمتری به تعقیب منافع شخصی دارند؛ بنابراین در راستای حفظ منافع عموم گام برمی‌دارند و معتقدند که اقدام‌های غیراخلاقی، استقلال آنان را که ویژگی اصلی و اغماض‌ناپذیر حسابرس در ارائۀ خدمات اطمینان‌بخش از جمله حسابرسی صورت‌های مالی است، تضعیف می‌کند. به بیان دیگر، حسابرس باید از هرگونه وابستگی به صاحب‌کار دور باشد تا بتواند بی‌طرفانه و بدون هرگونه سوگیری، در خصوص صورت‌های مالی اظهارنظر کند.