چالش خانواده در ایران معاصر؛ بازخوانی عوامل فرهنگی موثر در کاهش ازدواج و فرزندآوری
نویسندگان
1 دانشگاه هنر، اصفهان، ایران
doi
چکیده
تمرکز بر شرائط اقتصادی دربیشتر پژوهشهای انجام گرفته در زمینه چالشهای فرا روی خانواده در ایران بویژه روند نزولی رشد جمعیت طی سالیان اخیر، نقش عوامل و زمینههای فرهنگی موثر در این موضوع را تا حد زیادی به حاشیه رانده است.این پژوهش با هدف بررسی چالشهای فرهنگی فراروی نهاد خانواده در ایران و به منظور پاسخ به پرسش جدّی"چرائی کاهش اهتمام جوانان ایرانی به تشکیل خانواده و در نتیجه پیامدهائی همچون سقوط نرخ فرزندآوری به رغم تاکید فراوان آموزههای ناب اسلامی بر موضوعات فوق"، بررسی صحت فرضیه زیر با کاربست روش تحلیلی- توصیفی و بر اساس نظریه گذار جمعیتی دوم، از رهگذر یک مطالعه کتابخانهای را وجهه همت خود قرار داده است:" گسترش فردگرائی ناشی از غلبه معنای اقتصادی در تعریف قدرت بر اساس میزان برخورداری از سرمایه دوران گذار که تشدید تشابه خواهی جنسیتی را در پی داشته ، خانواده در ایران معاصر را بیش از تنگناهای اقتصادی ، دستخوش چالش نموده است." یافتههای حاصل از این مطالعه نشان میدهد تغییر کارکرد خانواده در طبقه مرفه و ثروتمند جامعه علاوه بر طبقات ضعیف و متوسط،ضمن به چالش کشیدن تعیینکنندگی عامل اقتصاد در کاهش نرخ ازدواج و سقوط فرزندآوری ،کاوش در خصوص عوامل فرهنگی از جمله رشد قابل ملاحظه رفتارهای فردگرایانه و پیامدهای آن بویژه تشدید تشابهخواهی و تردید در صحت و تداوم نقش های جنسیتی تعریف شده را ضرورت دوچندان میبخشد.