عوامل مؤثر بر نیرو و انرژی برای جداکردن زیره از بوته زیرة سبز

نویسندگان

1 استاد دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی دانشگاه تهران

2 استادیار پژوهش بخش تحقیقات فنی و مهندسی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی

3 استادیار پژوهش مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی

doi
چکیده

زیرة سبز گیاهی یکساله و یکی از گیاهان زراعی مستعد برای مناطق خشک و نیمه‌خشک ایران است.  زیرة سبز  به­ دلیل نیاز آبی کم و کوتاه بودن فصل رشد آن در سال­های اخیر مورد توجه کشاورزان قرار گرفته است.  زیرة سبز در زمان برداشت مقاومت کمی در برابر ریزش دارد و اگر توجه نشود بخش عمده­ای از محصول از دست می­رود.  دلیل ریزش دانه در حین برداشت یا قبل از آن، کاهش نیروی اتصال دانه به بوته است.  لذا به منظور بررسی: الف) عوامل مؤثر بر مقاومت دو سطح (در امتداد محور طولی دانه و عمود بر آن) و ب) نوع زیره (دیم و آبی) بر نیرو و انرژی لازم برای جدا کردن دانه از بوته این تحقیق عملی شد.  نتایج نشان داد که میانگین نیرو و انرژی لازم برای کندن دانه­های زیره از بوته به ترتیب برابر 995/0 نیوتن و 747/0 میلی­ژول است.  همین مشخص شد که رطوبت مهمترین فاکتوری است که نیرو و انرژی مورد نیاز برای کندن دانة زیره را تحت تاثیر قرار می­دهد به‌طوری‌که با افزایش رطوبت، نیرو و انرژی مورد نیاز برای کندن دانه افزایش می­یابد.  نتایج بررسی اثرهای دوگانة جهت کندن و رطوبت نشان داد که بیشترین اختلاف بین سطوح مختلف جهت کندن، در رطوبت 9/5 درصد است.  در صورت اعمال نیرو در جهت عمود بر محور دانه، نیرو و انرژی مورد نیاز برای کندن دانه به ترتیب 26 و 20 درصد نسبت به حالت اعمال نیرو در امتداد محور دانه کاهش می­یابد.  همچنین کمترین اختلاف بین سطوح مختلف سرعت، در رطوبت 9/5 درصد است و در سطح رطوبت 5/13 درصد، اختلاف بین هر سه سطح سرعت معنی­دار و بیشترین تأثیر سرعت بر انرژی کندن دانه زیره در این رطوبت است.   

کلیدواژه‌ها