تعیین رابطه تاب آوری با ویژگی های شخصیتی و هوش معنوی در دانش آموزان دختر دوره متوسطه دوم شهر تهران

نویسندگان

1 دانشیار گروه آموزشی پیش از دبستان، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد رشته روانشناسی تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

3 کارشناس ارشد علوم‌تربیتی گرایش آموزش‌وپرورش پیش‌دبستانی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران

doi
10.22034/naes.2026.577245.1851
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه تاب آوری با ویژگیهای شخصیتی و هوش معنوی در دانش آموزان دختر دوره متوسطه دوم شهر تهران انجام گرفت.. روش پژوهش: : پژوهش حاضر، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش آموزان دختر دوره متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی 1400-1401 بود که 226393 نفر می باشد. با استفاده از فرمول کوکران از بین کلیه دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر تهران با روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای، نمونه ای به حجم 389 نفر انتخاب گردید. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه های استاندارد مقیاس تاب آوری کانرو دیویدسون، پرسشنامه صفات پنج گانه شخصیتی نئو و پرسشنامه استاندارد هوش معنوی کینگ استفاده شد. برای محاسبه داده های مورد نیاز از نرم افزارهای EXCEL و SPSS استفاده شد و برای تحلیل داده ها از تحلیل رگرسیون خطی ساده و تحلیل رگرسیون چندگانه استفاده گردید.یافته ها: نتایج حاصل از آزمون فرضیه اول پژوهش حاکی از آن است که بین تاب آوری و بعد روان نژندی شخصیت رابطه منفی و معنی دار و بین تاب آوری با ویژگی های برون گرایی، انعطاف پذیری، دلپذیر بودن و مسئولیت پذیری رابطه مثبت و معنی دار وجود دارد. همچنین بر اساس نتایج حاصل از فرضیه دوم تحقیق نیز مشخص گردید که بین تاب آوری با هوش معنوی در دانش آموزان دختر دوره متوسطه دوم، رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد.نتیجه گیری: در این پژوهش، رابطه معنی‌داری بین تاب‌آوری و ویژگی‌های شخصیتی دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه دوم مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین تاب‌آوری و ویژگی‌های برون‌گرایی، انعطاف‌پذیری، دلپذیری، و مسئولیت‌پذیری رابطه مثبت و معنی‌داری وجود دارد. از طرف دیگر، بین تاب‌آوری و روان‌نژندی رابطه منفی مشاهده شد. این نتایج نشان می‌دهند که افراد تاب‌آور ترجیح می‌دهند به مشکلات با انعطاف و مسئولیت‌پذیری برخورد کنند و در مقابل رویدادهای منفی، راه‌حل‌های مثبت بیاورند. در ادامه، فرضیه بررسی شد که آیا رابطه‌ای بین تاب‌آوری و هوش معنوی در دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه دوم وجود دارد. نتایج تأیید کرد که افزایش هوش معنوی باعث افزایش تاب‌آوری فرد می‌شود. هوش معنوی نقش مهمی در افزایش سطح انطباق‌پذیری، مقابله با استرس، حل مسائل، و ایجاد معنا و هدف در زندگی دارد. این نتایج با پژوهش‌های قبلی که به نتایج مشابهی دست یافته‌اند، همخوانی دارد و نشان می‌دهد که هوش معنوی می‌تواند به عنوان یک عامل مؤثر در افزایش تاب‌آوری و بهبود روان‌شناختی افراد مورد استفاده قرار گیرد