پارامترهای لرزهخیزی و احتمال رخداد زمینلرزهها در شرق ایران (بلوک لوت)
نویسندگان
1 استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران
2 استادیار، گروه علوم زمین، دانشکده علوم و فناوریهای نوین، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران
doi
10.30499/ijg.2023.383824.1498چکیده
گستره وسیعی از سرزمین ایران به دلیل قرار گرفتن در کمربند کوهزایی آلپ- هیمالیا، از نظر خطر زمینلرزه جزء مناطق زلزلهخیز جهان محسوب میشود و بین مناطق مختلف آن تفاوتهای زیادی از لحاظ لرزهزمینساختی بهچشممیخورد. تفاوتهای لرزهزمینساختی شرق ایران (بلوک لوت) نسبت به نواحی اطراف آن در حدی است که میتوان آن را بهصورت مستقل بررسی کرد. نگاهی اجمالی بر نقشههای لرزهزمینساختی این منطقه نشان میدهد فعالیت گسلهای امتدادلغز و معکوس در اطراف بلوک لوت باعث رخداد زمینلرزههای فراوان و ویرانگر شده است، اما در بخشهای داخلی این بلوک پایداری نسبی برقرار است بهگونهایکه میتوان آن را ریزصفحهای صلب درنظرگرفت. در این تحقیق با استفاده از دادههای زمینلرزه، پارامترهای لرزهخیزی پهنه شرق ایران شامل بلوک لوت تعیین شده است. با استفاده از بهروزترین کاتالوگ زمینلرزهها، دادهها به یک دسته تاریخی و چهار دسته دستگاهی تقسیم شد. برای هریک از چهار دسته داده دستگاهی، آستانه کامل بودن دادهها تعیین و با درنظرگرفتن عدم قطعیت بزرگا، پارامترهای لرزهخیزی منطقه برآورد شد. بر این اساس مقدار b برابر 06/1 و نرخ رویداد سالیانه زمینلرزههای بزرگتر یا مساوی 1/3 تقریباً برابر 58 بهدستآمدهاست که نشاندهنده لرزهخیزی زیاد منطقه است. در نهایت، احتمال فزونی رویداد سالیانه برحسب بزرگا برای دورههای بازگشت 50، 475 و 2475 سال برآورد شده است. مقایسه نتایج این مطالعه با نتایج مطالعاتی که با دادههای مشابه و روشی یکسان برای کل ایالت لرزهزمینساختی ایران مرکزی و شرق ایران انجام شده است، این موضوع را تأیید میکند که میتوان از نظر لرزهخیزی، بلوک لوت و حاشیه آن را مستقل از بخشهای دیگر ایالت لرزهزمینساختی ایران مرکزی و شرق ایران درنظرگرفت.