فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فرورانش مکران منشور برافزایشی بسیار ضخیم و عریضی دارد که دو­سوم آن در خشکی واقع است. بخش خشکی وسیع این منشور برافزایشی، فرصت بی‌نظیری را برای مطالعه ساختار سرعتی یک منشور برافزایشی فراهم آورده است. با وجود امکان وقوع زمین‌لرزه‌های بزرگ ابرراندگی در منطقه و قرار گرفتن بنادر مهم تجاری مانند چابهار و کنارک روی این منشور، منطقه مکران از مناطق کمتر مطالعه­شده در ایران است. همچنین وجود رسوبات ضخیم جوان و نشتی‌های هیدروکربنی، گوه برافزایشی مکران را به یکی از مناطق مستعد وجود ذخایر نفتی تبدیل کرده است. در این مطالعه با استفاده از داده‌های نوفه زمینه ثبت‌شده در شبکه محلی لرزه‌نگاری متراکم نصب­شده در این منطقه (2020-2016) و با استفاده از روش توموگرافی الحاقی نوفه زمینه به بررسی ساختار منشور برافزایشی در ناحیه اطراف مرز مکران غربی و شرقی واقع در قسمت ایرانی مکران پرداخته شده است. نتایج نشان می‌دهد منشور برافزایشی مکران به دو بخش پیشانی و دیرینه تقسیم می‌شود که سرعت موج برشی در قسمت دیرینه نسبت به قسمت پیشانی به‌طور متوسط ۴/۰ کیلومتر بر ثانیه بیشتر است. قسمت پیشانی منشور برافزایشی که در جنوب منشور قرار دارد، کمتر از نصف عرض منشور را در قسمت خشکی دربرمی‌گیرد. سرعت زیاد موج برشی در بخش دیرینه منشور برافزایشی مکران بیانگر درهم‌تنیدگی ساختارهای داخل گوه و وجود تکه‌های اقیانوسی کنده­شده از پوسته اقیانوسی در حال فرورانش است که شرایط را برای وجود ذخایر هیدروکربنی بسیار نامحتمل‌ می‌کند. بر این اساس پیشنهاد می‌شود مراحل اکتشاف ذخایر هیدروکربنی در مکران ایران ابتدا در قسمت پیشانی منشور برافزایشی متمرکز شود. سرعت کمتر موج برشی در پیشانی منشور برافزایشی می‌تواند باعث به‌وجود­آمدن اثر حوضه رسوبی و افزایش دامنه امواج زمین‌لرزه رسیده به این منطقه و ناگزیر، سبب افزایش خطر زمین‌لرزه در این منطقه شود.