تحلیل ارتباطات چندگانه میان هیجانات سازنده و مهارت‌های تدریس دبیران ریاضی با ادراکات ایشان از درگیری و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان

نویسندگان

1 گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور

2 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

doi
10.22034/naes.2025.469377.1497
چکیده

موضوع دیدگاه‌ها و مهارت‌های تدریس معلمان ریاضی، یکی از زمینه‌های پژوهشی مهم در میان متخصصان آموزش ریاضیات است. هدف این پژوهش بررسی ابعاد تاثیرات نگرش‌های معلمان نسبت به یادگیری ریاضیات و اقدامات ایشان برای ایجاد هیجانات سازنده در کلاس‌های درس با ادراکات ایشان از مشارکت تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان است. روش پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی و جامعة آماری آن را دبیران ریاضی در دورة اول و دوم متوسطه تشکیل داده‌اند که تعداد 261 نفر از آنها به روش «در دسترس» و از طریق ارسال پرسشنامة الکترونیکی انتخاب گردیدند. برای گردآوری داده‌ها یک پرسشنامة محقق‌ساخته طراحی شد که مهارت‌های تدریس اثربخش معلمان ریاضی را در سه مؤلفة «مرور پیش‌نیازها و بیان اهداف»، «اجرای کاوشگرهای یادگیری» و «اشتیاق و شوخ‌طبعی» اندازه‌گیری می‌کرد. بخش دوم و سوم این پرسشنامه به ترتیب با هدف سنجش دیدگاه‌های ریاضیاتی و اقدامات معلمان ریاضی برای ایجاد هیجانات سازنده و نیز ادراکات ایشان از مشارکت تحصیلی دانش‌آموزان طراحی شد. مدلسازی معادلات ساختاری نشان داد که ابزار تحقیق از روایی محتوایی و روایی سازه برخوردار می‌باشد. یافته‌ها نشان داد که نگرش‌های سازندة معلمان ریاضی در مورد یادگیری ریاضیات و نیز تلاش‌های ایشان برای ایجاد هیجانات سازنده در دانش‌آموزان می‌تواند با تلاش‌های بیشتر ایشان برای «مرور پیش‌نیازها و بیان اهداف»، «اجرای کاوشگرهای یادگیری» و «اشتیاق و شوخ‌طبعی» در کلاس ارتباط معنادار دارد. در عین حال، معلوم شد که افزایش نمرة شوخ‌طبعی با کاهش خفیف معنادار در پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان در درس ریاضی همراه است.