مدل‌سازی دوبعدی غیرخطی داده‌های گرانی‌سنجی با استفاده از الگوریتم ژنتیک چند‌هدفه NSGA-II و روش هیبریدی NSGAII-TOPSIS

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

2 دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

3 دانشیار، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

4 استادیار ، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

doi
10.30499/ijg.2023.379187.1479
چکیده

در اکتشافات نفت، تعیین بستر حوضه­های رسوبی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. مطالعه هندسه سنگ بستر و تهیه تصاویر دوبعدی از آن، مستلزم استفاده از محاسبات وارون غیرخطی است. الگوریتم­های مورد استفاده شامل الگوریتم ژنتیک مرتب­سازی نامغلوب (Non-dominated Sorting Genetic Algorithm-II) و روش هیبریدی NSGAII-TOSIS است که ابزاری مفید در محاسبات برآورد عمق به‌شمار­می‌روند. الگوریتم ژنتیک مرتب­سازی نامغلوب برای حل مسائلی با توابع هدف متعدد و بیشتر متعارض کاربرد دارد. این الگوریتم توانایی زیادی در حل مسائل چندهدفه نامقید دارد. روش هیبریدی الگوریتم NSGA-II با الگوریتمTOPSIS  می­تواند جایگزینی برای روش­های بهینه­سازی در مدل‌سازی ژئوفیزیکی باشد. در این مطالعه جهت راستی­آزمایی و صحت­سنجی الگوریتم­های به‌کار­رفته، از داده­های تولید­شده با یک مدل مصنوعی فرضی و پیچیده استفاده شد. برای بررسی دقیق­تر عملکرد این الگوریتم­ها، داده­های مصنوعی فرضی در دو حالت بدون نوفه و همراه با نوفه سفید گوسی تا 10 درصد مطالعه و بررسی شدند. نتایج مدل­سازی با این الگوریتم­ها تطابقی پذیرفتنی با مدل اولیه داشت. این نتایج حاکی از پایداری مناسب الگوریتم‌ها در برابر نوفه­های سفید گوسی با دامنه­های به‌نسبت زیاد است. با بررسی داده­های واقعی مربوط به داده­های گرانی­سنجی حوضه مغان در شمال غرب ایران و صحرای آتاکاما در کشور شیلی، نتایج نشان­دهنده عملکرد مناسب هر دو الگوریتم است.