فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اندیشه‌ها برآمده از عناصر ناهمسان فرهنگی، اجتماعی و سیاسی در جامعه انسانی است. این کنش ذهنی تنها در ذهن باقی نماند و سویه رفتاری و عینی یافت. اندیشه‌های کلامی و فقهی برآمده از چنین سنخ بازگفته است؛ زیرا افزون بر کنش‌های نظری و ذهنی به‌واسطه احکام تعینی ناظر به‌واقع، زمینه کنش‌های اجتماعی را فراهم کرد. بر این اساس تبار اندیشگی دینی میرحامد حسین هندی برآمده از عناصر زیسته زمانی و مکانی وی بوده و دغدغه فکری وی واکنشی به اندیشه اصلاح دینی و بازگشت به سنت پیشینی در میان دانشوران اهل سنت شبه قاره هند و به‌اصطلاح خرافه‌زدایی بود که وی افزون بر نگهداشت داشته‌های باوری همکیشان شیعی، تلاش گسترده‌ای در حوزه اندیشه و رفتار برای گره‌گشایی بندهای شبهه افکنان در حوزه امامت انجام داد. وی با رهیافت شیعی ضمن پاسخگویی به شبهه مخالفان شیعی در پی گستراندن باور دینی ویژه خود در این سرزمین و نیز سامان بخشی عنصر مقاومت در برابر مؤلفه‌های بیرونی همانند سلطه انگلیسی‌ها و عنصر درونی از جهت بودگی تنوع باوری مذاهب اسلامی و غیر آن بود. نوشتار حاضر با شیوه توصیفی و تحلیلی در پی تبیین تباراتدیشه‌ای و معرفتی میرحامد حسین و نقش وی در پاسخ به اندیشه بهسازی و بازسازی تفکر دینی مسلمانان هند است.