تحلیل راهبردی بازآفرینی بافتهای تاریخی شهری (مطالعه موردی: بافت تاریخی شیراز)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
2 استاد طراحی شهری و برنامهریزی شهری، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه تهران
doi
10.22034/jgeoq.2021.135354چکیده
در شهر شیراز تاکنون پژوهشهای مختلفی راجع به بافت تاریخی صورت گرفته است؛ اما نکتة اساسی، نبود نگاه راهبردی و چشمانداز روشن برای تداوم بازآفرینی پایدار بافت بوده است. بر این اساس، در این مقاله، با استفاده از تکنیک راهبردی سوات (SWOT) تلاش شده است تا به این سؤال کلیدی پاسخ داده شود که با توجه به نقاط ضعف، قوت، فرصت و تهدید بافت تاریخی شیراز، مناسبترین راهبرد جهت بازآفرینی این بافت کدام است؟ برای تعیین اولویت راهبردها از ماتریس کمی برنامهریزی راهبردی (QSPM) استفاده شد. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و روش آن، توصیفی-تحلیلی میباشد و برای جمعآوری اطلاعات و دادههای موردنیاز، از بررسیهای اسنادی و همچنین، مطالعات میدانی پرسشنامه و مصاحبه با کارشناسان مربوطه استفاده شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که وضعیت بافت تاریخی شهر شیراز در میان چهار حالت تهاجمی، تدافعی، محافظهکارانه و رقابتی مدل SWOT در حالت رقابتی قرار دارد، یعنی باید راهبردهایی تدوین کرد تـا از طریق نقـاط قوت، از تهدیدهای پیشرو، دوری کند. بنابراین، راهبرد رقابتی، استراتژی پیشنهادی جهت بازآفرینی بافت تاریخی شهر شیراز میباشد. بعلاوه، در اولویتبندی که با استفاده از ماتریس برنامهریزی کمی (QSPM) صورت گرفته است، از بین راهبردهای تدوین شده، بالاترین جذابیت مربوط به «توجه بیشتر به ارزشهای عملکردی بافت بعنوان بخش مهمی از مرکز اصلی شهر شیراز و استحکام بخشیدن ابنیه در مقابل سوانح طبیعی» و «ارتقاء نقش عناصر ارزشمند تاریخی- فرهنگی و مذهبی و شفافیت و پایداری سیاستها و برنامههای مدیریت شهریو بازسازی منطقه» است. همچنین، پایینترین جذابیت مربوط به راهبرد «افزایش توجه مدیریت شهری به جنبههای زیستمحیطی و تاریخی–فرهنگی و بازسازی بافتهای تاریخی و مرمت آن» میباشد.
