فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: به‌دلیل پتانسیل بالقوه وجود تضاد منافع میان مدیران با سهام‌دارن و ذی‌نفعان، همواره انگیزه‌هایی برای بروز مشکلات نمایندگی در شرکت‌ها وجود دارد و تلاش برای افشای مناسب و باکیفیت اطلاعات، یکی از گزینه‌های کاهش تضادهای نمایندگی است. با توجه به اینکه گزارشگری یکپارچه به‌عنوان دیدگاهی از گزارشگری آینده در نظر گرفته شده است، ارزیابی پیامدهای احتمالی حرکت به‌سمت چارچوب گزارشگری یکپارچه در ارتباط با کیفیت گزارشگری مالی با تکیه بر انگیزه‌های مدیریتی و نمایندگی از اهمیت برخوردار است. هدف مقاله، واکاوی تأثیر سطح هم‌گرایی گزارشگری به چارچوب یکپارچه بر کیفیت گزارشگری مالی و تضادهای نمایندگی است.روش: برای سنجش سطح هم‌گرایی گزارشگری به چارچوب یکپارچه، از چک لیست طراحی شده، طبق چارچوب بین‌المللی گزارشگری یکپارچه بهره گرفته شده است. گزارشگری یکپارچه چارچوب معینی دارد که بر اصول مبتنی است. هدف این چارچوب تدوین اصول راهنما و عناصر محتوایی است که بر محتوای گزارش یکپارچه حاکم است. اصول راهنما زیربنای تهیه و ارائه گزارش یکپارچه، اطلاع‌رسانی از محتوای گزارش و نحوۀ ارائۀ اطلاعات است؛ اما عناصر محتوا، به جزئیات اطلاعاتی مربوط است که گزارش می‌شوند. در ارزیابی کیفیت سود، به‌عنوان نمادی از کیفیت گزارشگری اطلاعات مالی، از قرینۀ قدرمطلق انحراف معیار پسماندهای برازش چرخشی مدل اقلام تعهدی در سطح شرکت‌ها استفاده شد. در سنجش هزینۀ نمایندگی به‌عنوان نمادی از تضاد منافع، از معیار کارایی، طبق نسبت هزینه‌های عملیاتی به درآمدهای عملیاتی استفاده شد. در این مطالعه، اطلاعات ۱۴۴ شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران، در بازۀ زمانی ۷ ساله، طی سال‌های ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۱ تحلیل شدند. برای آزمون فرضیه‌های پژوهش از مدل‌های رگرسیونی چندمتغیره، بر حسب داده‌های ترکیبی حاصل از مشاهده‌های شرکت ـ سال استفاده شد.یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که افزایش سطح هم‌گرایی در حرکت به‌سمت چارچوب گزارشگری یکپارچه در ایران، کیفیت سود را بهبود و هزینۀ نمایندگی را کاهش داده است. به‌علاوه، هرچند هزینۀ نمایندگی سبب کاهش کیفیت سود شده است، افشای مصادیق گزارشگری یکپارچه تحت شرایط تضادهای نمایندگی، سبب تضعیف رابطه شده و بهبود کیفیت اطلاعات سود گزارش شده را به‌همراه داشته است. شرکت‌هایی که سطح بالاتر افشای اطلاعات منطبق بر چارچوب گزارشگری یکپارچه دارند، کمتر از ترفند مدیریت سود بهره می‌برند و کیفیت سود بالاتری دارند. در عین حال، تأثیر اجرا و کیفیت گزارشگری یکپارچه بر کیفیت سود، می‌تواند تحت تأثیر هزینۀ نمایندگی قرار گیرد. گزارشگری یکپارچه، به‌عنوان سازوکاری برای افشای بهتر و بیشتر اطلاعات، با کیفیت اطلاعات مالی شرکت‌های مشمول هزینۀ نمایندگی ارتباط قوی دارد. اثربخشی گزارشگری یکپارچه در شرکت‌هایی که مشکل نمایندگی دارند، آشکارتر است.نتیجه‌گیری: نتایج حاکی از آن است که بهبود شفافیت و کامل بودن افشای اطلاعات ناشی از هم‌گرایی گزارشگری به‌سمت گزارشگری یکپارچه، باعث افزایش کیفیت گزارش اطلاعات مالی شرکت‌ها، به‌ویژه کیفیت سود در طول زمان شده است. از دیگر سو، با تمرکز بر مزایای گزارشگری یکپارچه، تضادهای نمایندگی تضعیف شده و هزینۀ نمایندگی کاهش یافته است. پذیرش هر سیستم گزارشگری جدید، به مطالعۀ ابعاد و پیامدهای احتمالی آتی آن نیازمند است و با توجه به اینکه جریان حرکت به‌سمت چارچوب گزارشگری یکپارچه در ایران با الزام معینی همراه نیست، پیشنهاد می‌شود که چالش‌ها، فرصت‌ها، تهدیدها، محرک‌ها، مانع‌ها و پیامدهای این رویکرد گزارشگری با تمرکز بر نیازهای اطلاعاتی گروه‌های ذی‌نفع واکاوی شود.