فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: سیاست‌های نگهداری وجوه نقد، همواره یکی از سیاست‌های مالی بسیار مهم، در فرایند اداره شرکت‌ها بوده است. با توجه به اهمیت مدیریت وجوه نقد در شرکت‌ها و استانداردهای حسابداری، ارائه صورت جریان وجوه نقد، به‌عنوان یکی ازصورت‌های مالی اساسی، الزامی در نظر گرفته شده است. جریان‌های نقدی ناشی از فعالیت‌های عملیاتی، گویای این است که عملیات و فعالیت‌های اصلی و مستمر مولد درآمد عملیاتی واحد تجاری تا چه میزان به جریان‌های وجه نقد کافی، برای بازپرداخت وام‌ها، نگهداشت توان عملیاتی واحد تجاری و پرداخت سود سهام منجر شده است و انجام سرمایه‌گذاری‌های جدید را بدون توسل به منابع مالی خارج از واحد تجاری میسر کرده است. تحقیقات مختلفی در خصوص رابطۀ بین حساسیت نگهداری وجه نقد به جریان‌های نقدی انجام شده است. نتایج برخی از مطالعات نیز بر نامتقارن بودن جریان‌های وجوه نقدی متمرکز شده است؛ با این حال بررسی تأثیر سازوکارهای حاکمیت شرکتی، بر حساسیت نگهداری وجه نقد، آن هم تحت شرایط‌عدم تقارن جریان‌های نقدی، موضوعی است که بررسی نشده است. بر اساس آنچه بیان شد، هدف این پژوهش بررسی حساسیت نگهداشت وجوه نقد نسبت به جریان‌های نقدی عملیاتی نامتقارن با در نظر گرفتن محدودیت‌های مالی و نظارت بیرونی مالکان نهادی، در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. روش: جامعۀ آماری پژوهش شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، طی سال‌های ۱۳۹۳ تا۱۴۰۰ بود. در این پژوهش از نمونه‌گیری آماری هدفمند استفاده شد و شرکت‌های مورد بررسی، به‌روش حذفی و بر اساس معیارهایی انتخاب شدند. با اعمال معیارها، در نهایت، اطلاعات نمونه‌ای مشتمل بر ۱۰۴ شرکت، بررسی و تحلیل شد. افزون‌بر این، برای بررسی ایستایی متغیرهای پژوهش، از آزمون ریشه واحد لوین، لین و چو و برای آزمون فرضیه‌های پژوهش، از روش رگرسیون‌داده‌های ترکیبی استفاده شد. در ارزیابی مدل‌های رگرسیونی، مواردی همچون مدل ترکیبی در مقابل مدل تلفیقی، انتخاب مدل با اثرهای تصادفی در مقابل مدل با اثرهای ثابت، معناداری مدل رگرسیونی، معناداری ضرایب متغیرهای توضیحی مدل رگرسیونی، خودهم‌بستگی بین پس‌ماندهای مدل رگرسیونی و توان تبیین مدل نیز بررسی شد. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که شرکت‌هایی با جریان‌های نقدی عملیاتی بالاتر، وجه نقد بیشتری را نگهداری می‌کنند و محدودیت مالی و مالکیت نهادی، روی حساسیت نگهداشت وجوه نقد نسبت به جریان‌های نقدی عملیاتی نامتقارن، تأثیر معناداری ندارند. بررسی نتایج متغیرهای کنترلی نیز حاکی از این است که نسبت کیوتوبین و اندازۀ شرکت، روی نگهداشت وجوه نقد تأثیری مثبت و معناداری دارند؛ ولی تأثیرگذاری مثبت اهرم مالی بر میزان نگهداشت وجوه نقد معنادار نیست. نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که میزان حساسیت نگهداشت وجوه نقد نسبت به جریان‌های نقدی عملیاتی نامتقارن، در شرکت‌هایی با جریان‌های نقدی عملیاتی بالاتر، بیشتر است. این نتیجه می‌تواند به‌دلیل شکار فرصت‌های سودآور و پُر بازده آتی یا کاهش ریسک نقدینگی در فضای کسب‌وکار تورمی و متغیر و پویای ایران باشد. نتیجۀ دیگر این است که محدودیت‌های مالی و نظارت بیرونی مالکان نهادی، برخلاف انتظار و ادبیات پژوهش، بر حساسیت نگهداشت وجوه نقد نسبت به جریان‌های نقدی عملیاتی نامتقارن تأثیر معناداری ندارند.