فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: قضاوت و تصمیم‌گیری عملی اجتناب‌ناپذیر در هرگونه فعالیت حسابرسی و ممیزی است که برحسب محتوای قضاوت و موضوعِ تصمیم‌گیری پیچیده‌تر می‌شود و بر همین اساس، تبیین عوامل مؤثر بر آن ضروری است. در بین این عوامل، تردید حرفه‌ای به‌عنوان نوعی نگرش، روی کیفیت قضاوت و تصمیم‌گیری نقش بسزایی دارد؛ اما این اثر زمانی که قضاوت‌کننده در وضعیت کاهش خودکنترلی یا تقلیل مَنیت قرار می‌گیرد، متفاوت می‌شود؛ زیرا معمولاً تقلیل مَنیت با کاهش تردید حرفه‌ای همراه است. اهمیت پژوهش حاضر از این جهت است که اولاً گروه‌هایی که تحت تأثیر قضاوت‌ها و تصمیم‌گیری حسابداری قرار می‌گیرند، زیاد و متنوع هستند. همچنین این اثرها پیامدهای اقتصادی بااهمیتی دارند و در نهایت پاسخی برای چرایی قضاوت وتصمیم فراهم می‌آورند. بر همین اساس، هدف پژوهش حاضر بررسی نقش تردید حرفه‌ای بر کیفیت قضاوت و تصمیم‌گیری در حسابرسان قضایی با نقش تعدیل‌کنندگی تقلیل مَنیت است. روش: در پژوهش حاضر از روش نمونه‌گیری غیراحتمالی نمونه‌های در دسترس استفاده شده است. داده‌های این پژوهش از طریق توزیع پرسش‌نامه استاندارد و مراجعه مستقیم به ۹۵۰ نفر از کارشناسان رسمی در شاخه حسابداری و حسابرسی (عضو کانون و قوه قضاییه) ایران که در نهایت به دریافت ۳۰۰ پرسش‌نامه انجامید، جمع‌آوری شده و با استفاده از روش معادلات ساختاری (SEM) و به‌کمک نرم‌افزارهای اس‌پی‌اس‌اس و اسمارت پی‌ال‌اس تجزیه‌وتحلیل شدند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که تردید حرفه‌ای بر کیفیت قضاوت و تصمیم‌گیری اثر مثبت و معنادار دارد. به عبارت دیگر، با افزایش تردید حرفه‌ای، کیفیت قضاوت و تصمیم‌گیری حسابرسان قضایی بهبود می‌یابد. همچنین یافته‌ها نشان داد که اغلب حسابرسان قضایی با مشکل اضافه‌کاری مواجهند که دلیل اصلی تقلیل مَنیت در آنان است. به‌طور کلی، تقلیل مَنیت تردید حرفه‌ای را کاهش داده و در نهایت به کاهش کیفیت قضاوت و تصمیم‌گیری در حسابرسان قضایی منجر شده است. سایر یافته‌ها نشان داد که به‌طور کلی، بین اعمال تردید حرفه‌ای و کیفیت قضاوت و تصمیم‌گیری ارتباط مثبتی وجود دارد و همچنین، اثر تقلیل منیت بر این ارتباط منفی است؛ ولی این ارتباط در سطوح مختلف متفاوت است. نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش برای گروه‌های مختلفی مفید است. انتظار داریم که یافته‌های این پژوهش دربردارنده پیشنهادهایی به جامعه حسابرسان قضایی و پژوهشگران باشد. همچنین یافته‌های پژوهش می‌تواند برای تقویت تدوین قوانین در خصوص حسابرسان قضایی مفید باشد؛ به این گونه که تردید حرفه‌ای را به‌عنوان بخشی از منشور اخلاقی حسابرسان قضایی گنجاند. همچنین با درک از آن می‌توان موجب ارتقای بهره‌وری حسابرسان قضایی از منظر قضاوت و تصمیم‌گیری شد. در نهایت، می‌توان از این یافته‌ها برای آسیب‌شناسی حرفه و تبیین عوامل مؤثر بر کیفیت قضاوت و تصمیم حسابرسان قضایی بهره برد.