فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: فعالیت‌های اجتناب از پرداخت مالیات شرکت‌ها، توجه بسیاری از قانون‌گذاران، نهادهای بین‌المللی مانند سازمان همکاری اقتصادی و توسعه، مطبوعات عمومی و دانشگاهیان را جلب کرده است. این فعالیت‌ها مدیران را درگیر استراتژی‌هایی می‌کند که پرداخت‌های مالیاتی شرکت‌ها را کاهش دهند. این‌گونه فعالیت‌ها می‌تواند به اشکال و استراتژی‌های مختلفی بروز کند که در این پژوهش استراتژی صرفه‌جویی نقدی مالیات بررسی می‌شود. هدف پژوهش حاضر، بررسی این موضوع است که شرکت‌ها از وجوه نقد ناشی از اجتناب از پرداخت مالیات چگونه استفاده می‌کنند و آیا حضور زنان در هیئت‌مدیره این شرکت‌ها، می‌تواند در تقویت اثر اجتناب از پرداخت مالیات از طریق صرفه‌جویی نقدی مالیات نقش داشته باشد. روش: بدین منظور، آزمون مدل روی نمونه‌ای از ۱۱۹ شرکت تولیدی فهرست شده در بورس اوراق بهادار کشورهای انتخاب شده در منطقۀ خلیج فارس شامل ایران، قطر، عمان، کویت و عربستان سعودی، طی سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۱۵ انجام شد. داده‌ها با استفاده از مدل رگرسیون خطی چندمتغیره، به‌روش حداقل مربعات تعمیم‌یافته ترکیبی (PGLS) تجزیه‌وتحلیل شدند. یافته‌ها: بررسی متغیرها حاکی از وجود اجتناب از پرداخت مالیات به‌روش صرفه‌جویی نقدی مالیات در بین شرکت‌های فهرست شده در بورس اوراق بهادار کشورهای منتخب در منطقۀ خلیج‌فارس است. افزون‌بر این، نتایج نشان داد که این شرکت‌ها وجوه نقد حاصل از صرفه‌جویی نقدی مالیات را با توجه به استراتژی‌های مختلفی مانند سرمایه‌گذاری یا پرداخت سود سهام به سرمایه‌گذاران به مصرف می‌رسانند. برخلاف انتظار، حضور زنان در هیئت‌مدیره این شرکت‌ها تأثیر چندانی بر تصمیم‌گیری‌ها را نشان نداد. شایان ذکر است که به‌طور عمده، تعداد مدیران زن حاضر در هیئت‌مدیره، یک نفر بوده است که این مسئله در تأثیرگذاری بر تصمیم‌گیری مؤثر است. نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که بین صرفه‌جویی نقدی مالیات و سرمایه‌گذاری رابطه معنادار وجود دارد؛ بدین ترتیب که شرکت‌ها از جریان نقدی نشئت‌گرفته از مالیات برای سرمایه‌گذاری استفاده می‌کنند. افزون‌بر این، بین صرفه‌جویی نقدی مالیات و پرداخت سود سهام نیز رابطه معنادار وجود دارد، به‌عبارتی شرکت‌ها بخشی از وجوه ناشی از سرمایه‌گذاری نقدی مالیات را برای پرداخت سود سهام صرف می‌کنند. بنابراین مدیران ترکیبی از سرمایه‌گذاری در دارایی‌ها و پرداخت سود سهام به سهام‌داران را برای مصرف جریان‌های نقد ناشی از مالیات انتخاب می‌کنند. منفی شدن ضریب صرفه‌جویی نقدی مالیات، نشان می‌دهد شرکت‌ها ترجیح می‌دهند که وجوه اضافی ناشی از اجتناب از پرداخت مالیات را برای سرمایه‌گذاری‌های بهینه مصرف کنند. در این میان، وجود تنوع جنسیتی در میان اعضای هیئت‌مدیره کشورهای این منطقه، بر رابطه این دو متغیر تأثیری ندارد. بر این اساس با توجه به تحقیقات انجام شده در سایر کشورها، به نظر می‌رسدعدم تأثیر حضور زنان در هیئت‌مدیره شرکت‌ها، می‌تواند تحت‌تأثیر تعداد کم یا زیاد زنان قرار گیرد که این موضوع، به‌طور معمول، از عواملی مانند فرهنگ، قوانین حاکمیتی، تبعیض‌های جنسیتی و... نشئت می‌گیرد.