تأمین مالی، تضامین در دسترس و کیفیت سود
نویسندگان
1 استادیار گروه حسابداری دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران
doi
10.22059/acctgrev.2024.374046.1008927چکیده
هدف: موضوع تأمین مالی، از جمله مباحث مهم مدیریتی در بین واحدهای تجاری است و هدف از آن سرمایهگذاری، سودآوری، کاهش ریسک و برطرف کردن نیازهای مالی شرکت است. یکی از منابع مهم مالی، از محل انعقاد قراردادهای بدهی در اختیار شرکتها قرار میگیرد. در بازار سرمایه ایران، شرکتها بهمنظور تأمین مالی برونسازمانی، معمولاً از تسهیلات بانکی یا تأمین مالی از طریق انتشار اوراق بدهی اسلامی استفاده میکنند. از آنجا که صورتهای مالی شرکت، یکی از منابع اطلاعاتی مهم برای فراهمکنندگان مالی است، هدف از اجرای این پژوهش، بررسی رابطه بین کیفیت سود با تأمین مالی، از طریق دریافت تسهیلات بانکی و تأمین مالی، از طریق انتشار اوراق بدهی و مقایسه بین آنهاست. همچنین در این پژوهش، اثر نوع ضمانت (استفاده از بانکها در مقایسه با سایر تضامین) بر میزان دسترسی شرکتها به منابع حاصل از انتشار اوراق بدهی در بازار سرمایه بررسی میشود. روش: جامعه آماری این پژوهش شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران، طی سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۰ است. بهمنظور آزمون فرضیههای اول، دوم و چهارم پژوهش، از رگرسیون خطی چندمتغیره و برای آزمون فرضیۀ سوم، از آزمون z کرامر استفاده شده است. یافتهها: نتایج پژوهش نشان داده است که بین کیفیت سود و دسترسی شرکتها به منابع مالی حاصل از دریافت تسهیلات و انتشار اوراق بدهی در بازار سرمایه، رابطه مثبت معناداری وجود دارد. همچنین نتایج آزمون z کرامر نشان داد که رابطه بین کیفیت سود و دسترسی شرکتها به منابع مالی حاصل از انتشار اوراق بدهی، از رابطه بین کیفیت سود و دریافت تسهیلات بانکی قویتر است. نتیجهگیری: براساس یافتههای پژوهش با افزایش کیفیت اطلاعات حسابداری و بهویژه کیفیت سود بهعنوان شاخصترین رقم در صورتهای مالی، امکان دسترسی شرکت به منابع مالی از سوی فراهمکنندگان منابع مالی افزایش مییابد. بر این اساس، به مدیران شرکتها توصیه میشود که با بهبود کیفیت گزارشگری مالی و کیفیت سود، امکان دسترسی خود به منابع مالی بانکها و تأمین مالی از طریق انتشار اوراق بدهی را بهبود دهند. همچنین به مدیران شرکتهایی که تأمین مالی از طریق اوراق بدهی را در برنامه خود دارند، توصیه میشود که در خصوص بهبود وضعیت گزارشگری مالی و کیفیت سود اهتمام لازم را داشته باشند؛ زیرا سازمان بورس و اوراق بهادار در زمان ارائۀ موافقتنامه اصولی و مجوز انتشار اوراق، برای صورتهای مالی حسابرسی شده و کیفیت سود اهمیت بسیار زیادی قائل است. علاوهبراین، نتایج نشان داد که نوع ضمانت اوراق بدهی (استفاده ار رکن ضامن بانکی در مقایسه با سایر تضامین) دسترسی شرکتها به منابع مالی حاصل از انتشار اوراق بدهی را افزایش میدهد. از اینرو، به شرکتها پیشنهاد میشود که در صورت دسترسی به بانکها بهعنوان ضامن و با در نظر داشتن هزینه نهایی بدهی با این شرایط، در زمان انتشار اوراق، از رکن ضامن بانکی استفاده کنند؛ زیرا بر اساس نتایج این پژوهش، در صورت استفاده از ضمانت بانکها، امکان دسترسی شرکتها به منابع حاصل از انتشار اوراق بدهی افزایش مییابد.