سکه‌شناسی و جایگاه آن در پژوهش‌ها و مطالعات‌ تاریخی

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

doi
10.30466/jhf.2025.55872.1022
چکیده

سکه‌‌ فارغ از این‌که به عنوان یک وسیله مبادلاتی می‌تواند نقش مهمی در اقتصاد و بازرگانی دولت‌ها داشته باشد، نقش و نوشته‌های منقور بر روی آن نیز می‌تواند نشان دهنده‌ تغییر و تبدلات سرزمینی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی یک کشور در طول تاریخ باشد. به همین خاطر است که شناخت سکه‌ها و به تبع آن بهره بردن از فن و دانش سکه‌شناسی امروزه می‌تواند کمک شایانی به اساتید، پژوهشگران و محققان در حوزه‌های مختلف مطالعات تاریخی حتی با وجود داشتن تخصص در یک دوره خاص از دانش تاریخ، جهت بررسی وتدقیق بیشتر تحولات تاریخ سیاسی و دودمانی، تاریخ اقتصادی، تاریخ فرهنگی و مذهبی و هم‌چنین جغرافیای تاریخی سلسله­‌ها و دولت‌ها در ادوار مختلف بنماید. این پژوهش برآنست تا با روشی توصیفی - تحلیلی به چگونگی استفاده از فن سکه‌شناسی در پژوهش‌ها و مطالعات تاریخی برای پرده برداشتن از برخی ابهامات و زوایای تاریک پیشاروی پژوهشگران و محققان در مواجهه با بزنگاه‌های مهم تاریخ بپردازد. یافته­‌های پژوهش حاکی از آنست که سکه­‌شناسی می‌­تواند بسته به نحوه و چگونگی ضرب سکه­‌ها در دوره‌­های مختلف تاریخی در سال­شماری دقیق سال‌­های سلطنت پادشاهان، شناسایی مدعیان و معارضان احتمالی قدرت و شورشیان بر علیه حکومت مرکزی، گستره تاریخی و مرزهای سیاسی جغرافیاییِ قلمرو سلسله‌­های حکومت‌گر، آگاهی از مدت زمان رواج انواع خط نوشتاری و زبان‌­های رایج در دوره­‌های مختلف تاریخی، شناسایی آداب و رسوم و آئین­‌ها و تشریفات مذهبی در هر دوره تاریخی، چگونگی و علل رقابت‌­های اقتصادی دولت­‌های هم­جوار و رقیب و هم­چنین گستره اقتصادی سکه­‌های آن­‌ها و...کمک‌­های شایان توجهی به مورخان و محققان برای انجام درست و دقیق پژوهش­‌های­شان بنماید.