فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: تصمیم‌گیری در رابطه با سرمایه‌گذاری، فرایندی چندوجهی است که به دقت، وقت‌شناسی و تصمیم به‌موقع فرد سرمایه‌گذار نیاز دارد. این فرایند از انتظارات آتی و تجزیه‌وتحلیل عوامل متعددی تشکیل می‌شود که سرمایه‌گذاری تحت تأثیر آن‌ها قرار می‌گیرد و برای دستیابی به هدف خاص انجام می‌شود. فلج در تجزیه‌وتحلیل این عوامل، سبب تأخیر در کسب سود یا تحقق زیان ناخواسته می‌شود. با توجه به آنچه بیان شد، هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی اثر ابعاد پدیده فلج تحلیلی در تصمیم‌های سرمایه‌گذاران در بورس اوراق بهادار تهران است.روش: برای جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات، هم‌زمان از روش‌های کتابخانه‌ای، مصاحبه و میدانی استفاده شده است. برای تحلیل داده‌ها در بخش کیفی پژوهش، روش دلفی فازی و نرم‌افزارهای اکسل و مکس کیودا و در بخش کمّی نیز از مدل معادلات ساختاری و نرم‌افزار اسمارت پی‌ال‌اس استفاده شده است. پس از استخراج شاخص‌ها و متغیرهای مؤثر در مدل و مصاحبه (تحلیل مضمون)، متغیرهای تأثیرگذار اولیه شناسایی شد و در قالب کاربرگ (پرسش‌نامه نیمه‌باز) برای اظهارنظر نهایی در اختیار خبرگان قرار گرفت؛ سپس پاسخ‌ها طبقه‌بندی وعدم توافق‌ها اعلام شد. این فرایند تکرار شد تا در نهایت اجماع صورت گرفت. نحوۀ کمی‌سازی و اندازه‌گیری متغیرهای پژوهش مشخص شد و در چهار بُعد سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی بررسی و تجزیه‌وتحلیل شدند.یافته‌ها: با توجه به نتایج بخش دلفی، مدل نهایی پژوهش با دو متغیر فلج تحلیلی و تصمیم‌های سرمایه‌گذاران تأیید شد. نتایج ضرایب مسیر نشان داد که بین فلج تحلیلی و تصمیم‌های سرمایه‌گذاران، رابطه منفی و معناداری وجود دارد؛ اگرچه با تصمیم‌های کوتاه‌مدت سرمایه‌گذاران این رابطه منفی و معنادار و با تصمیم‌های بلندمدت سرمایه‌گذاران رابطۀ معناداری وجود ندارد، در بین ابعاد فلج تحلیلی، بُعد سیاسی بیشترین تأثیر را بر فلج تحلیلی تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران می‌گذارد. سپس ابعاد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، به‌ترتیب بیشترین اثر را بر فلج تحلیلی تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران دارند.نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های پژوهش، اهمیت ثبات فضای سیاسی کشور بر تصمیم‌های سرمایه‌گذاران در اولویت قرار دارد؛ بنابراین دولت‌مردان باید با نهایت درایت و تدبیر در حوزۀ گستردۀ سیاست کشور، اعم از داخلی و خارجی، در مسیر تثبیت و پایداری لازم گام بردارند؛ زیرا نشر بخش عمدۀ داده‌ها از بی‌ثباتی سیاسی، سپس اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، موجب بروز رفتارهای متفاوتی در میان سرمایه‌گذاران خواهد شد و این رفتارها بر تصمیم‌های سرمایه‌گذاری افراد و وقوع فلج تحلیلی تأثیر خواهند گذاشت. به‌عبارتی فلج تحلیلی، سبب افزایش بی‌ثباتی سرمایه‌گذاران در فرایند تصمیم‌گیری خواهد شد و در مواجهه با چنین عواملی، سرمایه‌گذاران قادر به واکنش‌دهی مناسب و جلوگیری از انحراف در تصمیم‌گیری در کوتاه‌مدت نخواهند بود. به همین دلیل در شرایط وجود داده‌های فراوان و بی‌ثبات مؤثر بر تصمیم‌گیری، تغییر از تصمیم‌های کوتاه‌مدت به تصمیم‌های بلندمدت، می‌تواند آثار منفی کمتری به همراه داشته باشد. ضمن آنکه پیشنهاد می‌شود متولیان بازار سرمایه با آگاهی‌بخشی و ارائه اطلاعات قابل اتکا و به‌موقع به جامعه، از فلج تحلیلی سرمایه‌گذاران بکاهند و آنان را در مدیریت درست سرمایه‌شان کمک کنند.