بررسی تأثیر هوش اخلاقی بر قضاوت حرفهای حسابرسان
نویسندگان
1 حسابداری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر کرد، شهر کرد، ایران.
2 دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده حسابداری و علوم مالی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشکده حسابداری و علوم مالی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشکده علوم انسانی، واحد خوراسگان، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
doi
10.22059/acctgrev.2023.341449.1008673چکیده
هدف: هدف از این پژوهش بررسی تأثیر هوش اخلاقی بر قضاوت حرفهای حسابرسان و رتبهبندی میزان تأثیر هر یک از مؤلفههای دهگانه هوش اخلاقی بر قضاوت حرفهای حسابرسان است. روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر فرایند اجرا، تحلیلی ـ استنباطی است. جامعه آماری پژوهش، حسابرسان دیوان محاسبات در سه استان اصفهان، چهارمحال و بختیاری و یزد است که با استفاده از روش نمونهگیری در دسترس، تعداد ۱۱۵ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادههای پژوهش، پرسشنامه است که بدین منظور از دو پرسشنامه استاندارد هوش اخلاقی و قضاوت حرفهای حسابرسان استفاده شد (آلفای کرونباخ بهترتیب 954/0 و 936/0). از تعداد 115 پرسشنامه توزیع شده، 104 پرسشنامه قابلیت استفاده داشت. تجزیهوتحلیل دادهها و نیز آزمون فرضیههای پژوهش با استفاده از آزمون اسپیرمن انجام شد. بهمنظور رتبهبندی تأثیر مؤلفههای هوش اخلاقی بر قضاوت حرفهای حسابرسان نیز، از آزمون فریدمن و همچنین نرمافزار اسپیاساس انجام شد. یافتهها: نتایج پژوهش بیانگر تأثیر هر ۱۰ مؤلفه هوش اخلاقی، بر قضاوت حرفهای حسابرسان است که در میان آنها، مؤلفههای وفای به عهد، اقرار به اشتباهها و شکستها و توانایی در بخشش اشتباههای خود، بیشترین تأثیر را بر قضاوت حرفهای حسابرسان نشان دادند. نتیجهگیری: میتوان گفت تأثیر هر ده مؤلفه هوش اخلاقی، یعنی عملکرد مبتنی بر اصول، ارزشها و باورها، راستگویی، استقامت و پافشاری برای حق، وفای به عهد، مسئولیتپذیری برای تصمیمات شخصی، اقرار به اشتباهها و شکستها، قبول مسئولیت برای خدمت به دیگران، فعالانه علاقهمند بودن به دیگران، توانایی در بخشش اشتباههای خود و توانایی در بخشش اشتباههای دیگران، بر قضاوت حرفهای حسابرسان به تأیید رسید. رتبهبندی مؤلفههای هوش اخلاقی، بر اساس میزان تأثیر آنها بر قضاوت حرفهای حسابرسان، نشان میدهد که رتبه ۱ مؤلفه وفای به عهد با میزان تأثیر 87/6، رتبه 2 مؤلفه اقرار به اشتباهها و شکستها با میزان تأثیر 85/6، رتبه 3 مؤلفه توانایی در بخشش اشتباههای خود با میزان تأثیر 68/6، رتبه 4 مؤلفه عملکرد مبتنی بر اصول، ارزشها و باورها با میزان تأثیر 10/6، رتبه 5 مؤلفه راستگویی با میزان تأثیر 08/6، رتبه 6 مؤلفه فعالانه علاقهمند بودن به دیگران با میزان تأثیر 78/5، رتبه 7 مؤلفه مسئولیتپذیری برای تصمیمهای شخصی با میزان تأثیر 78/5، رتبه 8 مؤلفه قبول مسئولیت برای خدمت به دیگران با میزان تأثیر 70/5، رتبه 9 مؤلفه استقامت و پافشاری برای حق با میزان تأثیر 90/4 و رتبه 10 مؤلفه توانایی در بخشش اشتباههای دیگران با میزان تأثیر 86/4 است.