فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فروچاله که اغلب به دنبال فرونشست زمین حاصل شده است امروزه مشکلات زیادی را در کاربری اراضی ایجاد نموده است. منطقه مورد مطالعه دشت ابرکوه به مساحت حدود 250 کیلومتر مربع بخشی از حوزه آبخیز اقلید - ابرکوه است. این منطقه شامل رسوبات مخروط افکنه‌ اقلید به ابرکوه است که از رأس آن در اقلید تا دشت و کویر ابرکوه به تدریج ریزدانه‌تر گردیده است. هدف از این تحقیق استفاده از روش رادار نفوذی زمین (GPR) جهت دستیابی به الگویی است که بیشترین تطابق را با واقعیت‌های زمین‌شناختی طبیعی منطقه دارد تا بتوان در خصوص ویژگی‌های رفتار خاک و رسوب در برابر امواج راداری به شناسایی ناحیه دارای عارضه و استعداد فرونشست دست یافت. روش GPR یک روش آسان و کم‌هزینه و بسیار پرکاربرد در حوزه منابع طبیعی می‌باشد و در حوزه‌های دیگر علمی هم مورد استفاده قرار می‌گیرد. به منظور تعیین منطقه پرخطر و کم خطر در ناحیه مورد مطالعه با شناسایی حفره‌های زیرسطحی و آثار شکستگی در خاک، رسوبات و چینه‌شناسی در زیر زمین تا عمق 5 متر از GPR استفاده شد. نتایج نشان داد که در مناطقی که آثار فروچاله وجود دارد در فواصل تعیین شده اطراف فروچاله، در سیگنال برگشتی رادار نفوذ به زمین آثار حفرات زیرسطحی و شکستگی چینه‌شناسی قابل شناسایی بود. با افزایش ارتفاع از سطح دریا و به سمت رأس مخروط افکنه در بالادست، سیگنال‌های ثبت شده یکنواخت‌تر و آثار شکستگی یا حفره را نشان نداد. با شناسایی نواحی خطر می‌توان به موقع و قبل از هرگونه کاربری از حوادث ناخواسته و تخریب سازه‌های انسان‌ساز جلوگیری نمود. با الگو‌های داده نگار GPR بر اساس ویژگی‌های خاک و رسوب در ناحیه مورد مطالعه مناطق پرخطر و کم خطر مشخص شد. در تحقیق حاضر با استفاده از داده نگارهای GPR، نواحی بدون خطر که به عنوان شاهد در مسیر شمال غرب به غرب برای اقدامات زیرساختی مانند خطوط انتقال نیرو، سوخت و احداث راه‌آهن مسافربری و باری مشخص گردید.