شبیه سازی سیستمهای زهکش زیرزمینی در شرایط غیر ماندگار، با استفاده از تکنیک تحلیل پویایی سیستم
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری دانشکده آب و خاک پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
2 دانشیار گروه آبیاری و آبادانی دانشکده آب و خاک پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
3 دانشیار گروه آبیاری و آبادانی دانشکده آب و خاک پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
4 کارشناس ارشد مهندسی صنایع مؤسسه پژوهش در مدیریت و برنامه ریزی انرژی
doi
چکیده
روش تحلیل پویایی سیستم یکی از روشهای شبیهسازی است که به صورت شیگرا و مبتنی بر روابط بازخورد است. این روش علاوه بر تشریح پویایی سیستمهای پیچیده، میتواند قابلیت مدلسازی ساده و راحت را برای کاربر ایجاد کند و به عنوان ابزاری مفید در تصمیمگیری در مسائل مهندسی بهکار رود. در این مقاله، با استفاده از روش تحلیل پویایی سیستم و به کمک معادلات بیلان آبی در سطح خاک و ناحیة غیر اشباع، عملکرد یک سیستم زهکشی زیرزمینی در شرایط غیر ماندگار به طور کامل مدلسازی شد؛ و به منظور بررسی نتایج مدل، علاوه بر آنالیز حساسیت و آزمون شرایط حدی، مطالعة موردی روی مزرعة 25 هکتاری ARC 2-5 واقع در اراضی تحقیقاتی مرکز تحقیقات نیشکر واحد امیرکبیر که یکی از واحدهای هفتگانة طرح توسعه نیشکر است، صورت گرفت. آبیاری این مزرعه در اوایل سال 1383 شروع شد و 5 ماه طول کشید. با اجرای مدل فوق، تأثیر هر یک از عوامل مؤثر بر مدیریت تراز سطح آب و مقدار خروجی زه آب به صورت روزانه بررسی شد. تجزیه و تحلیل آماری بین مقادیر مشاهدهای و شبیهسازی شد نشان داد که انحراف معیار برای سطوح ایستابی و شدت زه آب خروجی به ترتیب 2/10 سانتیمتر و 13/0 سانتیمتر بر روز است. نتایج حاکی از آن است که مدل حاضر میتواند به عنوان ابزاری مناسب برای طراحی و مدیریت سیستمهای زهکشی برای مشاوران، کارفرمایان، پیمانکاران، و سایر علاقهمند این رشته بهکار گرفته شود.