بررسی چگونگی تکون نفس انسانی از منظر قرآن کریم و حکمت متعالیه
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکتری دانشگاه تهران
doi
10.22061/orj.2021.1664چکیده
شناخت جوهرۀ انسان و نحوه خلقت آن برای فهم بهتر از خود، امری ضروری و گریزناپذیر میباشد. ازاینرو مساله اصلی این نوشتار بیانِ چگونگیِ شکلگیری و ایجاد انسان به نحو عام و جوهر و حقیقت آن به نحو خاص در قرآن کریم و حکمت متعالیه میباشد. با بررسی صورت گرفته شده به روش اسنادی ـ تحلیلی و براساس بررسی گزارههای ناظر به این موضوع در این دو نظامِ معرفتی، مشخص میشود که با وجودِ آن که نظرگاه قرآن کریم در این مسأله صرفاٌ بررسی هستیشناسانه نبوده است؛ بین گزارشهای قرآن کریم و حکمت متعالیه نقاط مشترکی وجود دارد. لیکن از منظر واقع نمایی گزاره ها، گزارشهای قرآن کریم عمدتاً ناظر به بیان چیستی و بیان مراحل این تکون انسان بوده و حکمت متعالیه اهتمام خود را به چگونگی این تکون معطوف نموده است. همچنین در بیان مراحل تکوّن نیز حکمت متعالیه این مراحل را بهصورت کلان و با رویکرد تحلیلی ـ عقلی به این امر میپردازد لیکن قرآن کریم بهصورت مصداقی و عینی از منظری شهودی و الهی این مراحل را گزارش مینماید. ازاینرو با بررسی تطبیقیِ گزارههای این دو نظام معرفتی، و با استمداد از قرآن کریم؛ میتوان به یک نظر گاه جامع و در عین حال دقیق در پاسخ به این مسأله دست پیدا کرد تا از این رهگذر شمای کاملی از نحوه تکون انسان بدست آید.
