بررسی و برآورد سیلاب‌های مسیر رودخانه‌های مئاندری با استناد به تغییرات قوس خمیدگی مسیر رود (مطالعه موردی : رودآجی چای در شمال غرب ایران)

نویسندگان

1 دانشگاه تبریز

doi
10.22067/geo.v1i3.20263
چکیده

با وقوع هر سیلاب، تغییرات عمده‌ای درمسیر رودخانه مئاندری به وجود می‌آید که با بررسی آنها می‌توان به قدرت سیلاب‌های گذشته پی برد. رودخانه آجی چای به عنوان شاخص‌ترین رودخانه‌های مئاندری واقع در شمال‌غرب کشور، سیلاب‌های زیادی در طول سال دارد و با توجه به شواهد موجود درمسیر جریان، سیلاب‌های بزرگ تری نیز در گذشته داشته است. دراین مقاله با هدف برآورد خطر وقوع سیلاب‌ها در مسیرآجی چای، سعی شده با به کارگیری روابط تجربی، خطر وقوع سیلاب در طول قطعات مختلف مسیر مئاندری این رودخانه برآورد گردد. با استفاده از داده‌های حاصل از اندازه‌گیری عوامل مربوط به مسیر خمیده کانال فعال، ابتدا پهنای کمربند قوس خمیدگی، سپس دبی و اندازه بزرگ ترین قوس خمیدگی محاسبه ودر نهایت با به کارگیری داده‌های حاصل از محاسبات مرحله‌ای، خطر وقوع سیل در مسیر آجی‌چای برآورد شده است. همچنین با استفاده از روش‌های کلاسیک، ویژگی‌های سیلاب خیزی حوضه رودخانه مذکور نیز مورد بررسی قرارگرفته است. نتایج حاصل از محاسبات نشان می‌دهد خطر وقوع سیل در تمامی بخش‌های رودخانه آجی چای یکسان نبوده و از بخش میانی مسیر تا نزدیکی تبریز افزایش می‌یابد. بررسی تغییرات قوس خمیدگی ها نیز نشان می‌دهدخطر وقوع سیل در بخش‌های مختلف در طی زمان تغییر یافته است.