تحلیلی بر امکان‌سنجی طرح‌های راهبردی استراتژیک درتوسعة شهری (نمونه موردی: باغ شهر مرند)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران

2 استاد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران

3 استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد ملکان، دانشگاه آزاد اسلامی، ملکان، ایران

doi
10.22034/jgeoq.2021.141788
چکیده

با توجه به رشد جمعیت و افزایش مهاجرت به شهرهای بزرگتر، توسعه غیر قابل کنترل نواحی شهری، خلق سکونتگاه‌های جدید، کاهش سطح رفاه انسانی و بروز مشکلات فراوان شهری بویژه در کشورهای در حال توسعه، ضرورت توجه به تدوین الگوی بهینه طرح‌های توسعه شهری و تغییر آن از رویکرد ایستا و سنتی به رویکردی منعطف، مشارکتی و استراتژیکی و راهبردی احساس می‌شود. از این رو در این تحقیق به دنبال امکان‌سنجی طرح‌های راهبردی ـ ساختاری در هدایت توسعه شهر میانه اندام مرند احساس می‌شود. داده‌های نظری با روش اسنادی و داده‌های تجربی با روش میدانی و پرسشگری از 383 نفر شهروندان با نمونه‌گیری کوکران تهیه شده است. در پردازش داده‌‌ها و سنجش شدت متغیر‌ها از نرم‌افزارهای اس‌پی‌اس‌اس و لیزرل و آزمون‌تی تک‌نمونه‌ای بهره‌گیری شده است. نتایج کلی تحقیق نشانگر وضعیت نامطلوب شهر مرند در چهار شاخص استراتژی توسعه شهری است. بانکی‌بودن و رقابت‌پذیری شهر به ترتیب با میانگین‌های 2.43 و 2.17 در وضعیت مطلوب‌تر و شاخص‌های حکمروایی خوب شهری و قابلیت زندگی داشتن با میانگین 1.84 و 1.86 در وضعیت بسیار نامطلوبی است. واضح است توزیع متعادل کانون شهری و نظام متوازن سلسه مراتب شهری رفت و همچنین قبل از توسعه شهر میانه‌اندام مرند باید موانع و محدودیت‌های حل نشده شهری را چاره کرد تا شهر بعد توسعه به مشکل بر نخورد و همچنین باید از امکانات موجود در محدوده جغرافیایی مناسب طرح ‌های معقولی از فضاهای سکونتی بدست آورد.