کاربرد نظریه بیزین در زلزلهشناسی، مطالعه موردی: شمال و شمال غرب ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای، گروه مهندسی نفت، معدن و ژئوفیزیک دانشکده مهندسی عمران و منابع زمین دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران
2 استادیار گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس، چالوس، ایران
doi
10.30499/ijg.2022.333845.1410چکیده
بیزین روشی برای دستهبندی پدیدهها بر پایه احتمال وقوع یا عدم وقوع یک پدیده است و در نظریه احتمالات بااهمیت و پرکاربرد است. اگر برای فضای نمونه مفروض بتوان افراز مناسبی انتخاب کرد، با دانستن اینکه کدامیک از پیشامدهای افرازشده رخ داده است، بخش مهمی از عدم قطعیت تقلیل مییابد. ارزیابی خطر لرزهای احتمالاتی یکی از روشهای مهم در پیشبینی زمینلرزه است. هدف از این تحقیق، روش مدلسازی مبتنی بر ساختار سلسله مراتب زمینلرزههای بهوقوعپیوسته در ایالت لرزهزمینساخت البرز- آذربایجان واقع در شمال ایران است. مبنای کار بر اساس دادههای طبیعی است که با استفاده از آمار بیزین انجام میشود. این آمار ابزاری قدرتمند در مدلسازی همزمان عدم قطعیت و تصادف است. بیزین روشی مبتنی بر کاتالوگ زمینلرزه و انتخاب یک رابطه تضعیف (کاهندگی) مناسب در ساختگاه مورد نظر است. این روش بهدرستی میتواند مقادیر بیشینه شتاب جنبش زمین را به همراه چندکهای تابع توزیع آن در منطقه نشان دهد. این مطالعه، بر اساس 11 ایستگاه شبکه لرزه نگاری کشوری واقع در شمال و شمال غرب ایران انجام گرفت. نقشههای خطر برای بیشینه شتاب در فاصله زمانی 50 و 475 سال آینده رسم شده است. این نقشهها مشخص میکند که اطلاعات زمینلرزههای تاریخی در نظریه بیزین بهتر از سایر روشهای احتمالاتی، عدم قطعیتها و نبود لرزهای را پوشش میدهد. در این مطالعه همبستگی بین روش بیزین و دادههای مشاهده شده 95%α= محاسبه شد