نسبت پاسخ طیفیV/H زلزله‌های حوزه نزدیک گسل با توجه به داده‌های ایران

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط‌زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد، مهندسی عمران گرایش زلزله، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 دانشیار دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط‌زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.30499/ijg.2022.333523.1409
چکیده

در سال‌های اﺧﯿﺮ، وقوع زمین‌لرزه‌های بزرگ در نزدیکی مناطق مهم و مسکونی دنیا و خسارات مالی و جانی فراوان برجای‌گذاشته سبب توجه پژوهشگران به بررسی تأثیر ﻣﺘﻔﺎوت زلزله‌های حوزه ﻧﺰدﯾﮏ گسل نسبت به زلزله‌های دور از ﮔﺴﻞ شده است. زلزله‌های حوزه نزدیک گسل ویژگی‌هایی یکتا و ماهیتی متفاوت دارند که ممکن است توجه نکردن به این پدیده باعث افزایش چندین برابری شدت خرابی‌ها و آسیب‌ها شود؛ بنابراین با توجه به اهمیت این موضوع و همچنین به دلیل کمبود منابع و تحقیقات گسترده در این زمینه با توجه به داده‌های ایران، این پژوهش جهت درنظر‌گرفتن اثر مؤلفه قائم و نسبت آن با مؤلفه افقی داده‌های حوزه نزدیک گسل ایران صورت گرفته است. برای این منظور تعداد 450 داده حوزه نزدیک گسل ایران از مرکز تحقیقات مسکن و شهرسازی تهیه و پالس‌گونه بودن و مؤلفه پالسی این نگاشت‌ها (عمود بر امتداد گسل) تشخیص داده شد. با استفاده از طیف پاسخ شتاب این مؤلفه‌ها، نسبت طیفی مؤلفه قائم به مؤلفه افقی عمود بر امتداد گسل نگاشت‌های پالس‌گونه تعیین شد. به دلیل تعداد کم شتاب‌نگاشت‌های ثبت‌‌شده از زمین‌لرزه‌های پالس‌گونه نزدیک گسل و همچنین جهت درنظر‌گرفتن اثر محلی ساختگاه، از داده‌های ثبت‌شده روی خاک‌های نوع 1 و 2 به‌عنوان ساختگاه‌های سنگی و خاک‌های نوع 3 و 4 به‌عنوان ساختگاه‌ خاکی استفاده و روابطی مرتبط با اقدامات صورت‌گرفته برای دو دسته‌بندی سنگ و خاک ارائه شد.    با توجه به نتایج توصیه می‌شود در سازه‌های با توزیع گسترده مکانی و شریان‌های حیاتی، همچنین در مقایسه با نیروی قائم معرفی‌شده در آیین‌نامه 2800 جهت درنظر‌گرفتن اثر مؤلفه قائم زمین‌لرزه برای برخی از اعضای سازه، از نسبت طیفی V/H پیشنهادی در این پژوهش برای کل سازه استفاده شود.