فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مطالعات نشان می­دهد اجرام آسمانی با اِعمال نیروی گرانشی هرچند کم خود نسبت به نیروهای تجمیعی زمین‌ساختی می­توانند در ایجاد زمین‌‌لرزه مؤثر باشند. این نیروها در محیط سیال سبب افزایش فشار منفذی و تسهیل گسیختگی و چکانش زمین‌لرزه می­شوند. در این پژوهش پیوند زمین‌لرزه­ها با مؤلفه­های تنش کشندی در حریم گسل امتدادلغز چپگرد مشا بررسی شد. به این منظور از داده­های لرزه‌ایIIEES  و NEIC، از سال 1975 تا 2020 استفاده شد. از تعداد کل 188 رویداد لرزه‌ای رخ‌داده در پیرامون گسل با بزرگای بیش از 2، پس از حذف پیش‌لرزه و پس‌لرزه به روش ریزنبرگ و درنظرگرفتن بزرگای کامل­شده (8/2 = Mc)، تعداد 84 رویداد بررسی شد.    با توجه به گسلش سطحی و موقعیت کانونی زمین‌لرزه­ها و با این فرض که رویدادها در صفحه گسلی رخ داده‌اند، معادله ریاضی صفحه گسلی برازش و در قالب قطعات گسلی مدل شد. سپس مؤلفه­های تنش اصلی و برشی در چارچوب (قاب) صفحه با کمک ماتریس تبدیل گنجانده و محاسبه شد. نتایج نشان می­دهد مؤلفه افقی شمالی- جنوبی تنش کشندی، بیشترین تأثیر را بر نیروهای زمین‌ساختی گذاشته و آن بخش از این مؤلفه که به سمت جنوب عمل کرده است، سبب به چپ راندن پوش تنش گسیختگی مور و تسهیل در چکانش زمین‌لرزه شده است.    رویدادها در قاب صفحه­های مدل­شده به روش آزمون شوستر و دوجمله‌ای، در دو حالت متعارف فاز 360 و 180± درجه از نظر آماری بررسی شدند. نتایج این آزمون در سطح آزمون 5%، همبستگی مناسبی را بین نیروهای کشندی و زمین‌لرزه­ها در محدوده بزرگای 9/4-8/2 نشان نمی­دهد، ولی با دسته‌بندی داده­ها، مشخص شد که مؤلفه­های تنش برشی کشندی با زمین‌لرزه­هایی با بزرگای 3 تا 9/3 مرتبط هستند.