مطالعة تطبیقی رویکرد تاریخ نگاران سلجوقی و ایلخانی به اسباب و شرایط وزارت
نویسندگان
1 گروه معارف اسلامی، واحد نجفآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجفآباد، ایران.
doi
10.30466/jhf.2024.121520چکیده
تاریخنگاران عصر سلجوقی و ایلخانی از هر خاستگاه اجتماعی و جغرافیایی و برخوردار از هر بینشی، به ثبت مناسبات اهل قدرت علاقهمند بوده و قضاوتی تاریخی پیرامونشان ارائه کردهاند. تحولات وزارت در این دو عصر نیز از موضوعات جذاب برای تاریخنویسان بوده است. بسامد مفهوم وزارت در نظام فکری تاریخنگاران سلجوقی و ایلخانی از عوامل مهم در شناخت اهمیّت این نهاد در نگرش تاریخی ایشان است. تاریخنگاران این دوران، مشاوره و رایزنی را بهصورت عام و نهاد وزارت را بهصورت خاص راهی برای گشودن مشکلات پیش روی حاکمان سلجوقی و ایلخانی میدیدند. پرسش اصلی این مقاله پیش رو این است که تاریخنگاران سلجوقی و ایلخانی کدام صفات و ویژگیها را در صاحبان نهاد وزارت لازم میدیدند و در ارائه الگوی کاربردی برای وزیران شایسته بر چه منش و روشی تأکید میکردند؟ به نظر میرسد، ایشان با نگاهی تاریخی و توجه ویژه به روزگار کارآمدی نهاد وزارت، ترکیبی از مهارتها، عقلانیت و خردورزی و همچنین صفات اخلاقی شخصی و خاندانی را اصلیترین و ضروریترین شرایط برای وزیر ایده آل خود میپنداشتند. روش پژوهش حاضر به شکل توصیفی- تحلیلی با تکیهبر منابع کتابخانهای است و آنچه نگارنده در جستجوی آن بوده است، تحلیل نگاه حاکم بر گزینش، داوری و تألیف روایتهای تاریخی پیرامون لوازم و شرایط وزارت در عصر سلجوقی و ایلخانی است.
