اثربخشی درمان مبتنی بر نوروفیدبک بر روی شبکههای مغزی کودکان دبستانی دچار اختلال نقص توجه/ بیشفعالی
نویسندگان
1 گروه علوم و اعصاب، دانشکده علوم و فناوری های نوین پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران
2 استادیار گروه روانشناسی، واحد فیروز آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروز آباد، ایران
3 دانشجوی دکتری روانشناسی عمومی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران
4 استادیار گروه روانشناسی عمومی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران
doi
10.22034/naes.2024.475130.1533چکیده
هدف: هدف از پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی درمانهای مبتنی بر نوروفیدبک بر روی شبکههای مغزی کودکان دبستانی دچار اختلال نقص توجه / بیشفعالی بود.روش پژوهش: پژوهش حاضر از لحاظ هدف یک مطالعه شبه آزمایشی دارای گروه مقایسه همراه با گمارش تصادفی، پیشآزمون- پس آزمون است. هدف از پژوهش شبه آزمایشی، یافتن علتهای احتمالی یک الگوی رفتاری است. طرح پیشآزمون و پسآزمون با گروه کنترل از جمله طرحهای آزمایشی است که در آن آزمودنیها بهصورت تصادفی انتخاب و بهکمک همین روش در گروههای مختلف جایگزین میشوند. در این پژوهش درمان مبتنی بر نوروفیدبک بهعنوان متغیرهای مستقل در نظر گرفته شدهاست و اثر بخشی آن بر شبکههای مغزی کودکان دبستانی دچار اختلال نقص توجه / بیشفعالی بهعنوان متغیر وابسته قرار میگیرد. جامعه آماری شامل کلیه کودکان دبستانی مبتلا به اختلال نقص توجه / بیشفعالی میباشد که به مراکز مرتبط در شهر شیراز مراجعه میکنند. حجم نمونه 160 نفر میباشد. روش نمونه گیری بهصورت هدفمند است بدین صورت که که از مراکز درمانی مربوطه که در فصل بهار و تابستان پرونده فعال درمانی داشتند و بالغ بر 160 پرونده میشد، تعداد 30 مبتلا انتخاب شدند. شرکتکنندگان بر اساس پرسشنامه کانرز (فرم والدین) و همچنین مصاحبه بالینی با والدین و کودک دچار اختلال بیشفعالی / نقص توجه شناسایی و ارزیابی شدند. یافتهها: نتایج بهدستآمده از پژوهش حاضر حاکی از آن است که مداخله نوروفیدبک بیشترین اثر را در ناحیه گیجگاهی در سمت راست در امواج تتا و آلفا و موج تتا در سمت مقابل نشان داده است. در نتایج بهدست آمده از مقیاس برآورد کمی کوهرنس نشان داد بیشترین تغییرات در ناحیه Fp1/Fp2 در امواج دلتا، آلفا و بتا و همچنین F3/F4 در امواج دلتا، تتا و آلفا به میزان بیشتر و همچنین در T3/T4 روی موج دلتا، و نیز O1/O2 روی موج تتا ،F7/F8 روی موج بتا، F7/T5 روی موج آلفا و نیز C3/C4 به میزان کمتر دیده شد.نتیجهگیری: بررسیها نشان داد که نوروفیدبک همراه با تکالیف شناختی، توانست نشانههای نقص توجه را کاهش دهد و از این رو روشی مؤثر برای کاهش نشانهها در این اختلال میباشد. نتایج نمایانگر اثربخشی نوروفیدبک در درمان نشانههای اختلال نقص توجه بود. در پژوهشیهای متعدد دیگر نیز نتایج همسو با پژوهش کنونی گزارش گردیدهاست و در همه آنها به اثر بخشی و اندازه اثر مناسب روش نوروفیدبک در بهبود نشانههای اختلال و بهبود سطح تمرکز افراد مبتلا در کنار سایر روشهای درمانی نظیر دارودرمانی تأکید گردیدهاست.