روشها و چالشهای قرائت فازهای بازتابی از موهو
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، موسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، ایران
2 استادیار، گروه زلزلهشناسی، موسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، ایران
3 دانشیار، گروه زلزلهشناسی، موسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، ایران
doi
10.30499/ijg.2022.351628.1444چکیده
فازهای PmP و SmS فازهای ثانویهای هستند که از مرز موهو بازتاب میشوند. مسیر عبور فازهای بازتابی از موهو، از کل ساختار پوسته میگذرد؛ بنابراین زمان سیر آنها حاوی اطلاعات مفیدی از پوسته است. در این تحقیق از زمینلرزههای محلی واقع در شمال غرب ایران در سالهای 2017-1996 با بزرگای بیش از 3 و عمق کانونی کمتر از 35 کیلومتر استفاده شده است. لرزهنگاشتهای کوتاهدوره و باندپهن هر زمینلرزه بهصورت مجزا بررسی و پس از حذف روند و میانگین و استفاده از فیلترهای مناسب، فازهای بازتابی قرائت شدهاند. در این بررسی، به دلیل یکسان بودن پاسخ دستگاه برای لرزهنگاشتهای مختلف در محدوده فرکانسی مورد نظر (1 تا10 هرتز)، از حذف پاسخ دستگاه صرفنظر شده است. علاوه بر فازهای بازتابی، فازهای مستقیم P و S نیز قرائت شده است. در این تحقیق برای شناسایی فازهای بازتابی موهو، از برونراند فازهای بازتابی، شباهت حرکت ذرات فاز بازتابی PmP و فاز مستقیم P و همچنین فاز بازتابی SmS و فاز مستقیم S استفاده شده است. با صرفنظر کردن از دادههایی که اختلاف زمان سیر فازهای مستقیم و بازتابی مشاهدهای و محاسبهشده آنها بیش از 75/0 ثانیه است، دقت قرائت فازهای بازتابی افزایش یافته است. این روش که به زمان سیر تفاضلی موسوم است، باعث میشود مقدار خطای قرائت فازها در محدوده خطای تعیین محل زمینلرزهها قرار گیرد. پس از بررسیهای مختلف، فیلتر میانگذر باترورث 4-5/0 هرتز برای قرائت فاز PmP و فیلتر میانگذر باترورث 4-2/0 هرتز برای قرائت فاز بازتابی SmS مناسب تشخیص داده شد. در این مطالعه فازهای P و PmP در مؤلفه عمودی و فاز SmS در مؤلفههای عرضی و شعاعی بررسی شدند، اما برای اجتناب از هرگونه تأخیر زمانی که به دلیل ناهمسانگردی ایجاد میشود، فازهای S و SmS روی مؤلفههای افقی مشابه قرائت شدند.