توزیع لرزه‌خیزی در جنوب زاگرس با استفاده از همبستگی آماری بین b-value و بعد فرکتال لرزه‌خیزی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده علوم و فناوری نانو و زیستی، گروه ژئوفیزیک، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران

2 کارشناس ارشد شرکت سهامی آب منطقه ای بوشهر، بوشهر، ایران

3 استادیار گروه ژئوفیزیک، دانشکده علوم و فناوری نانو و زیستی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران

4 استادیار، گروه ژئوفیزیک، دانشکده علوم و فناوری نانو و زیستی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران

doi
10.30499/ijg.2022.335123.1413
چکیده

در دو دهه گذشته، بخش خاوری منطقه جنوب زیرپهنه فارس در کمربند کوهزایی زاگرس فعال‌ بوده است. در این مطالعه، تغییرات نرخ لرزه­خیزی بخش جنوبی زاگرس در پهنه فارس از سال 2000 تا ۲۰21 بر پایه تغییرات فراسنج لرزه­خیزی (b-value) و بعد فرکتال لرزه­خیزی (D-value) با استفاده از داده­های لرزه‌ای دستگاهی بررسی و تحلیل شده است. برای اندازه­گیری فراسنج لرزه­خیزی  bاز روش حداقل مربعات و برای محاسبه بعد فرکتالی زمین‌لرزه­های رخ‌داده از روش انتگرال همبستگی استفاده شده است. برای تهیه نقشه­های پهنه­بندی نیز از روش همسایگی استفاده شده است. کاهش مقدار b در شمال خاوری نشان می‌دهد تنش در این بخش در حال افزایش است که می‌تواند نشانه‌ای از یک زلزله بزرگ در آینده باشد. تغییرات مکانی b نشان می‌دهد بخش شمال خاوری در مقایسه با بخش جنوب باختری کمتر در فشار است. با توجه به اینکه ضریب همبستگی حدود 78/0- است؛ لذا میزان احتمال رخداد زمین‌لرزه­های بزرگ روی گسل­هایی با مساحت زیاد افزایش می­یابد. با توجه به نقشه­های پهنه­بندی و شناسایی مناطق با تنش زیاد در محدوده مطالعاتی، بخش­های شمالی گسل MFF و گسل برازجان و مناطق اطراف شهرهای جم و فراشبند و در مراحل بعد، خورموج مناطق احتمالی رخداد زمین­لرزه آتی معرفی می­شوند. این نتایج نشان می‌دهد این رویکرد می­تواند ابزاری مفید برای ارزیابی توزیع توان لرزه‌ای در مناطق فعال لرزه­زمین‌ساختی باشد.