ارزیابی عملکرد دستگاه تصویربرداری پس ‏پراکنشی با آشکارساز سوسوزن و پرتو ایکس مدادی در شرایط محیط واقعی

نویسندگان

1 پژوهشکده کاربرد پرتوها، پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای، تهران، ایران

2 پژوهشکده کاربرد پرتوها، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، تهران، ایران

3 پژوهشکده کاربرد پرتوها، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، تهران، ایران

4 پژوهشکده کاربرد پرتوها، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، تهران، ایران

5 پژوهشکده کاربرد پرتوها، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، تهران، ایران

doi
10.30494/jndt.2025.486640.1155
چکیده

تصویربرداری به روش پس ‏پراکنشی مبتنی بر پرتو ایکس توجه روزافزونی را در سراسر جهان به خود جلب کرده و کاربردهای متنوعی از جمله آزمون‏های غیرمخرب، بازرسی امنیتی و کنترل کیفیت در صنعت پیدا کرده است. در مطالعه حاضر، یک دستگاه تصویربرداری پس ‏پراکنشی با باریکه پرتو ایکس مدادی طراحی و ساخته شده است. این اسکنر شامل یک مولد پرتو ایکس صنعتی، دو سوسوزن پلاستیکی، یک چرخ برشگر، یک سیستم جمع‌آوری داده، یک نرم‌افزار پردازش داده و تشکیل تصویر مبتنی بر MATLAB است. چرخ برشگر دوار پرتوهای ایکس مدادی ایجاد کرده کل نمونه را جاروب می ‏نمایند. عملکرد سیستم از طریق مجموعه‏ای از آزمون‏ها با استفاده از قوطی‏های روغن و رنگ (پر و نیمه‏پر) ارزیابی شد. یافته‌ها تأیید می‌کنند که تصویربرداری پس ‏پراکنشی برای جسم‏های با عدد اتمی و چگالی پایین از قبیل چسب، رنگ و روغن بسیار کارا بوده و تصاویر با کیفیتی ارائه می‏ نماید. همچنین، ترکیب داده ‏های هر دو آشکارساز و اعمال یک فیلتر پایین‏گذر بر روی تصاویر سبب بهبود چشم‏گیر کیفیت تصاویر پس‏پراکنشی خواهد شد. مزیت ذاتی دستگاه‏های تصویربرداری پس ‏پراکنشی، اسکن مواد با عدد اتمی پایین (چسب‏ ها، رنگ ‏ها، سیالات مشتق‏ شده از نفت، پلاستیک، پلیمر، مواد منفجره و حتی آلومینیوم) می‏ باشد که نتایج این مطالعه گواهی بر این مدعاست. یافته ‏های این پژوهش نشان دادند که طیف وسیعی از کاربردهای صنعتی برای این دستگاه قابل ترسیم است. فعالیت آتی این مقاله استفاده از روش تقسیم مکانی برای پردازش سیگنال ‏ها و مقایسه آن با الگوریتم تقسیم زمانی (مطالعه حاضر) خواهد بود. همچنین، تصویربرداری از سایر مواد سبک نیز در دستورکار نویسندگان می ‏باشد.