طراحی و آزمون تجربی الگوی «تعیین مصادیق افشا» در گزارش تفسیری مدیریت ایران
نویسندگان
1 استاد ممتاز، بخش حسابداری، دانشکده اقتصاد مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
2 دانشجوی دکتری، بخش حسابداری، دانشکده اقتصاد مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
doi
10.22059/acctgrev.2023.350559.1008745چکیده
هدف: هدف این پژوهش، طراحی و آزمون تجربی الگوی تعیین مصادیق افشا در گزارش تفسیری مدیریت ایران بر مبنای نیازهای اطلاعاتی استفادهکنندگان اصلی گزارشهای مالی است که بهعنوان یک نیاز کاربردی برای اولینبار در دنیا انجام میشود.روش: این پژوهش از روش تحقیق ترکیبی (آمیخته) استفاده میکند. از این رو ابتدا بهشیوه تحلیل محتوای کیفی، مصادیق افشای مناسب در قالب شش عنصر محتوایی شناسایی شدند. سپس بهمنظور بومی نمودن مصادیق افشا متناسب با نیازهای اطلاعاتی استفادهکنندگان اصلی گزارشهای مالی، بهشیوه پیمایشی و از منظر سرمایهگذاران و بستانکاران، دادههای موردنیاز در سال ۱۴۰۰ جمعآوری شد. در نهایت مصادیق نهایی افشا با استفاده از آزمون تکنمونهای ویلکاکسون تعیین و بر مبنای آزمون فریدمن رتبهبندی شدند. همچنین، از فن تحلیل عامل تأییدی بر مبنای مدلسازی معادلات ساختاری حداقل مربعات جزئی، بهمنظور تأیید مصادیق افشا و ارزیابی الگوی پژوهش استفاده و الگوی نهایی پژوهش ارائه شد.یافتهها: ابتدا بر مبنای شیوه کیفی، تعداد ۸۸ مصداق افشا شناسایی شد. سپس بر مبنای شیوه کمی، یعنی نظر پاسخدهندگان، الگوی گزارش تفسیری مدیریت ایران با ۷۴ مصداق افشا و در قالب شش عنصر محتوایی ارائه شد که عبارتاند از: ۱. الگوی کسبوکار با شش مصداق افشا، ۲. استراتژی و اهداف با چهارده مصداق افشا، ۳. منابع و روابط با پانزده مصداق افشا، ۴. ریسکها و مدیریت ریسک با چهارده مصداق افشا، ۵. محیط برون سازمانی با شش مصداق افشا و ۶. وضعیت و عملکرد با نوزده مصداق افشا. همچنین مصادیق افشا بر مبنای اهمیت نسبیشان با استفاده از آزمون فریدمن رتبهبندی شدند.نتیجهگیری: الگوی پیشنهادی این پژوهش، راهنمای مؤثری برای نهادها و سازمانهای ناظر و تدوینکننده مقررات بازار سرمایه در تدوین ضوابط و رهنمودهای مربوط به تهیه گزارش تفسیری مدیریت است. همچنین به شرکتها در ارائه و افشای اختیاری اطلاعات مورد نیاز استفادهکنندگان اصلی گزارشهای مالی، کمک میکند.